«Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты негізінде тәрбиелеу-білім беру процесін ұйымдастыру» мектепке дейінгі ұйымдардың педагогтеріне арналған біліктілікті арттыру курсының білім беру бағдарламасы
Бағдарлама авторлары:
Жиенбаев Ерұлан Әсентайұлы-магистр,
Буюклиев Николай - PhD,
Ибраимова Гулжан Амангельдиевна - магистр
«Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті
стандарты негізінде тәрбиелеу-білім беру процесін ұйымдастыру»
(қазақ және орыс тілдерінде)
1. Жалпы ережелер
«Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты негізінде тәрбиелеу-білім беру процесін ұйымдастыру» тақырыбындағы біліктілікті арттыру курсының білім беру бағдарламасы (бұдан әрі-Бағдарлама) мектепке дейінгі ұйым педагогтерін біліктілігін арттыруға арналған. Бағдарлама тәрбиелеу-білім беру процесіне сәтті ұйымдастыруға оның мақсаттарын шешуге қажетті теориялық, ғылыми-әдістемелік білімдері мен практикалық қүзіреттіліктерін дамытуға бағытталған.
Бағдарлама Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 3 тамыздағы № 348 бұйрығымен бекітілген Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарын, Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 9 қыркүйектегі №394 бұйрығымен бекітілген Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу жоспарын және Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 14 қазандағы №422 бұйрығымен бекітілген Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу бағдарламаларын ескере отырып әзірленген.
Сонымен қатар, бағдарлама әлемдік трендтерді (мультидисциплинарлық, пәнаралық, трансдисциплинарлық; тәрбие мен оқытудың балаға бағдарлануы) ескере отырып, мектепке дейінгі тәрбиелеу және оқыту жүйесін дамытады, білім берудің пәндік, жеке және метапәндік нәтижелеріне қол жеткізеді және педагогтерде негізгі кәсіби құзіреттіліктердің дамуын қамтамасыз етеді.
Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың Үлгілік оқу бағдарламасының мақсаты: әр баланың қызығушылықтарын, ерекшеліктері мен қажеттіліктерін ескере отырып, жалпы адами және ұлттық құндылықтар негізінде оларды толыққанды дамыту мен әлеуетін ашу болып табылады. Бұл бағдарлама балалардың физиологиялық және психикалық жас ерекшеліктерін ескере отырып, педагогикадағы заманауи әдістерді, әлемдік кәсіби-педагогикалық трендтерді және ұлттық құндылықтарға негізделген тәрбие тәжірибесін қолдануды мақсат етеді.
Бағдарламаның өзектілігі балалардың ерте жастан бастап тәрбиелеу мен үйлесімді дамуының маңыздылығымен анықталады, бұл жалпы қоғамның тұрақты дамуы мен өркендеуінің негізі болып табылады. Осыған байланысты балалардың физикалық, интеллектуалдық, рухани және адамгершілік дамуы үшін қолайлы орта қалыптастыру қажет. Ұлттық құндылықтарға негізделген “Negesh” инновациялық кешеніне негізделген бағдарлама мектепке дейінгі ұйым педагогтерінің ойлау жүйесін жаңартуға, педагогикалық ізденіске белсенді қатысуға ынталандыруға, балалармен өзара әрекеттесу әдістерін жетілдіруге, балалардың құзыреттіліктерін дамытуға, стандартты емес педагогикалық міндеттерді шешуге, шығармашылық көзқараспен тәрбиелеу-білім беру процесіне қатысуға, нәтижелерді алдын ала болжауға, метабілім тұрғысынан кәсіби құзыреттілік деңгейін арттыруға бағытталған.
Бұл білім беру бағдарламасы Қазақстан Республикасының Оқу-ағарту министрінің 27.08.2022 ж. №157 бұйрығына сәйкес әзірленді және мектепке дейінгі ұйымдардың педагогтерінің кәсіби-тұлғалық қасиеттерін дамытуға бағытталған.
2. Глоссарий
Баланың тұтас дамуы – бұл оның физикалық, психологиялық, әлеуметтік және эмоциялық әл-ауқаты мен қауіпсіздігін, қозғалыс белсенділігін, толыққанды және пайдалы тамақтануды, достық қарым-қатынастарды қамтамасыз ететін қолайлы дамытушы ортаны ұйымдастыру.
Гуманизм - адамның кісілік қадір-қасиетін, адамның еркіндігін, адамның бақытқа құштарлығы мен талпынысын, адамның құқы мен жауапкершілігін, арын, намысын, мейірбандығы мен қайсарлығын, адамның жасампаздығын - яғни адамның барша адами қасиеттерін ұлықтайтын, даралығы мен дамуын дәріптейтін идея. Гуманизм – балаларға деген сүйіспеншілік, гуманистік негізде қарым-қатынас құру, гумандық педагогикасының идеяларын ұстану.
Гумандық педагогика - баланың тұлғасына, оның жеке қызығушылықтары мен қабілеттеріне негізделген бағыт. Ізгілік педагогика баланы оқу-тәрбие процесінің саналы және белсенді қатысушысы ретінде қарастырып, оның интеллектуалдық қасиеттерін жан-жақты дамытуға, өзін-өзі жетілдіруге дайын, еркін, белсенді тұлға болып қалыптасуына басымдық береді.
Дамытушы орта - баланың жан-жақты дамуына бағытталған арнайы ұйымдастырылған кеңістік, мұнда білім беру материалдарына, ойыншықтарға және заттарға еркін қол жеткізу арқылы өз бетінше белсенділік танытуға, шығармашылық бастаманы жүзеге асыруға, танымдық әрекетке және қоршаған ортамен өзара әрекеттесуге қолайлы жағдайлар жасалады.
Дүниетаным - әлемді түсіну, қабылдау, қоршаған ортадағы шынайылыққа жалпылама, адамның өзіне, әлемге, өзінің әлемдегі орнына деген көзқарастар жүйесі.
Дүниені қабылдауы - қоршаған ортаға нақты субъективті баға беруі.
Дүниетаным жүйесі – оқыту аясында, нақты өмірлік жағдайлардағы мәселелерді шешуде қолданылатын іс-әрекет әдістерін дамыту.
Жас топтарындағы білім беру процесін жоспарлау - бұл барлық білім беру ұйымдары үшін мектепке дейінгі ұйымның негізгі типтік бағдарламасына сәйкес жоспарлау.
Интеллект - бұл адамның білімді меңгеру, логикалық ойлау, мәселелерді шешу, ақпаратты талдау және өзгермелі жағдайларға бейімделу қабілеттерін қамтитын психикалық қасиет.
Креативті ойлау - бұл жаңа және ерекше идеяларды ойлап табу, стандартты емес шешімдер мен тәсілдерді табу, сондай-ақ инновациялық өнімдер немесе концепцияларды жасау қабілеті. Бұл қабілет жалпы қабылданған стандарттардан тыс ойлау және әртүрлі салада шығармашылық көзқарасты көрсету мүмкіндігін қамтиды.
Құзыреттілік дегеніміз – белгілі бір салада тиімді және сапалы әрекет етуге мүмкіндік беретін білім, дағды, тәжірибе, және жеке қасиеттердің жиынтығы. Ол адамның кәсіби міндеттерді шешуге, мәселелерді талдап, дұрыс шешімдер қабылдауға және қойылған мақсаттарға қол жеткізуге қабілеттілігін білдіреді.
Құндылықтар – қоғамды адамгершілік эталон ретінде мойындайтын басым рухани, мәдени, этикалық нормалардың жиынтығы.
Сындарлы ойлау – ол ақпаратты талдауға, бағалауға және логикалық шешімдер қабылдауға бағытталған ойлау түрі.
Таным - объективті әлемнің құбылыстары мен заңдылықтары туралы білуді мақсат еткен процестер жиынтығы.
Ұйымдастырылған іс-әрекет - мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың Үлгілік оқу бағдарламасының мазмұнын, оның ішінде мектепке дейінгі ұйымның жұмыс бағытын ескере отырып, балаларды қазақ халқының ұлттық құндылықтарына, отбасылық құндылықтарға, патриоттық сезімге, Отанға деген сүйіспеншілікке, мәдени-әлеуметттік нормаларға баулу, қауіпсіз мінез-құлық қағидаларын қалыптастыру бойынша міндеттерді іске асыру үшін күні бойы педагогтің ойын түріндегі түрлі балалар әрекеті (ойын, қимыл, танымдық, шығармашылық, зерттеу, еңбек, дербес) арқылы ұйымдастыратын кіріктірілген сабағы.
Ұлттық құндылықтар - бұл халықтың тарихи дамуы барысында қалыптасқан, оның бірегей болмысын және дүниетанымын айқындайтын, ұрпақтан-ұрпаққа беріліп келе жатқан моральдық, мәдени және рухани қағидаттар, дәстүрлер мен әдет-ғұрыптардың жиынтығы.
Эмоция дегеніміз – адамның ішкі психологиялық күйін білдіретін, оның қоршаған ортаға және ішкі жан дүниесіне деген қатынасын көрсететін субъективті сезімдер мен реакциялар жиынтығы.
Эмоционалды тәрбие – бұл эмоционалдық байланыстарды құруға көмектесетін әрекеттер тізбегі.
Эмоционалды интеллект (EQ) - адамның өзінің эмоциясы мен басқа адамдардың эмоциясын тани және бақылай алуы, оларды ажырата білуі және соны өзінің ойлануы мен іс-әрекетіне қолдануы.
Эмпатия - ( лат. empatheіa ) – өзге адамдардың жан дүниесін түсіну мен жай-күйін ұғыну қабілеттілігі.
3. Бағдарлама тақырыбы
|
Нормативтік-құқықтық актілер.
|
1.1 Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты (ҚР ОАМ 03.08.2022 ж. №348 бұйрығы). Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың Үлгілік оқу жоспары (ҚР ОАМ 09.09.2022 г. №394 бұйрығы). Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың Үлгілік оқу бағдарламасы (14.10.2022 г. №422 бұйрығы). |
|
“Педагог мәртебесі туралы” (ҚР ОАМ 23.02.2024г. №64-VIII Заңы). “Педагогикалық әдептің кейбір мәселелері туралы” (ҚР ОАМ 24.04.2024 г. № 84 Заңы) Педагогтердің кәсіби этикасы. Педагогтердің сөйлесу мәдениеті мен этикасы. Этикет және көпшілік алдында сөйлеу ережелері. |
|
|
2.Модуль
Тәрбиелеу-білім беру процесін ұйымдастыру.
|
2.1 Тәрбиеленушілердің кіріктірілген дағдыларын дамыту: - Балалардың физикалық дамуы; - Коммуникативтік дағдыларды дамыту; - Танымдық және зияткерлік дағдыларды дамыту; - Балалардың шығармашылық дағдыларын, зерттеу іс-әрекетін дамыту; - Әлеуметтік-эмоционалды дағдыларды қалыптастыру. |
|
2.2 Балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде Ұлттық құндылықтар тұжырымдамасының парадигмасына сай баланың әлеуетін ашу. |
|
|
2.3 Балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде ойын әдістерін қолдану. Ұлттық ойындар арқылы мектепке дейінгі жастағы балалардың танымдық әрекетін дамыту. |
|
|
2.4 Балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерін гуманистік парадигмаға негіздеу. Гумандық педагогика манифесті. Гумандық классик-педагогтердің мектепке дейінгі жастағы балаларды дамыту идеяларын қолдану. |
|
|
2.5 Балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде гумандық әдіс-тәсілдер қолдану. |
|
|
3.Модуль
Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуда ұлттық құндылықтарға негізделген “Negesh”иннова- циялық танымдық кешенін іс-жүзінде қолдану.
|
3.1 “Negesh” инновациялық танымдық кешенінің идеялық концепциясы мен қағидалары. |
|
3.2 Балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде физикалық қасиеттерді, коммуникативтік, танымдық және зияткерлік, шығармашылық, зерттеу, әлеуметтік-эмоционалды дағдыларын кіріктіруде “Negesh” инновациялық танымдық әдістерді дамыту. |
|
|
3.3 “Negesh” инновациялық танымдық кешенінің әдістемелік құралын қолдану. |
|
|
3.4 2 жасар балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде “Negesh” инновациялық танымдық дамыту әдістерін қолдану. |
|
|
3.5. Ортаңғы топтағы 3 жасар балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде “Negesh” инновациялық танымдық дамыту әдістерін қолдану. |
|
|
3.6. Ересек топтағы 4 жасар балаларға ұйымдастырылған іс-әрекет. |
|
|
3.7.Мектепалды топтағы 5 жасар балаларға ұйымдастырылған іс-әрекет. |
|
|
3.8 Модуль негізінде негізінде көшпелі сабақтарды өткізу. |
|
|
4 Модуль
Вариативтік мазмұн
|
Мектепке дейінгі ұйымдарда қауіпсіз білім беру ортасын қалыптастыру. |
|
Мектепке дейінгі жастағы балалардың эмоционалдық интеллектісін дамыту. |
|
|
Жасанды интеллект балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде пайдалану. |
Мектепке дейінгі ұйымдардың педагогтеріне арналған «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты негізінде тәрбиелеу-білім беру процесін ұйымдастыру» біліктілікті арттыру курсының білім беру бағдарламасының жаңашылдық дәрежесі - осыған дейін оның баламасының болмауында, сондай-ақ, әлемдік озық технологиялар мен дәстүрлі ұлттық тәрбие әдістемелерінің ұштастырылуы, мектепке дейінгі жастағы балалардың толық дамуы мен қалыптасуына қажетті әдістемелік құрал мен жұмыс дәптерлерінің біртұтас ұлттық құндылықтарға негізделген “Negesh” танымдық кешеніне жүйеленгендігі.
Білім беру бағдарламасында:
- мектеп жасына дейінгі балалардың тәрбиесі мен оқытуда әлемдік трендтер, ұлттық құндылықтар мен халықаралық тәжірибеге баса назар аударылған;
- тәрбиелеу-білім беру процесінің сапасын қамтамасыз ету үшін біліктілікті арттыратын педагогтердің кәсіби біліктері мен дағдылары нақтыланған;
- мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың Үлгілік оқу бағдарламасына сәйкес мектеп жасына дейінгі балалардың ұйымдастырылған іс-әрекеттерінің мақсаттары, міндеттері, нысандары мен құралдары нақтыланған;
- мектеп жасына дейінгі балалардың физикалық қабілеттерін, коммуникативтік, танымдық, зияткерлік, шығармашылық дағдыларын, зерттеу-іс әрекетін және әлеуметтік-эмоционалды дағдыларын дамыту және тәрбиелеу-білім беру процесі “Negesh” инновациялық танымдық кешеніне негізделген;
- мектеп жасына дейінгі балалардың құзыреттіліктерін, физикалық және жеке қасиеттерін дамытуға арналған тиімді әдістер мен тәсілдер қамтылған.
4. Бағдарламаның мақсаты, міндеттері мен күтiлетiн нәтижелерi
Бағдарламаның мақсаты: мектепке дейінгі білім беру ұйымдарындағы тәрбиелеу-білім беру процесінің сапасын қамтамасыз ету мақсатында мектепке дейінгі ұйымдар педагогтерінің кәсіби құзыреттіліктерін дамыту.
Бағдарламаның мiндеттерi:
1) мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуда тәрбиелеу-білім беру процесін іске асыруды регламенттейтін нормативтік құқықтық актілерді білуді өзектендіру;
2) мектепке дейінгі тәрбиелеу-білім беру процесінде тәрбиеленушілерде қалыптасатын қабілеттері мен дағдыларының мәнін ашу;
3) ұлттық құндылықтар тұжырымдамасының педагогикалық парадигмалары және білім берудегі гуманистік парадигманың идеялары, сондай-ақ гумандық педагогиканың негізгі идеялары, ерекшеліктері және әдіс-тәсілдерімен таныстыру;
4) мектеп жасына дейінгі балалардың құзыреттіліктерін, физикалық және жеке қасиеттерін дамыту мақсатында балалардың қызығушылықтарына негізделген ойын түріндегі іс-әрекеттерді ұйымдастыру және өткізуге бағыттау;
5) мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуда ұлттық құндылықтарға негізделген “Negesh” инновациялық танымдық кешенін іс-жүзінде қолдануға практикалық көмек көрсету;
6) мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың Үлгілік оқу бағдарламасы мазмұнын іске асыруда балалардың жас ерекшеліктеріне сәйкес кіріктірілген ұйымдастырылған іс-әрекеттерді өткізуге бағыттау;
7) мектепке дейінгі ұйымда тәрбиеленушілердің физикалық, зияткерлік, танымдық-сөйлеу, көркем-эстетикалық, шығармашылық қабілеттерін дамыту мақсатында инновациялық әдістер мен технологияларды қолдануға бағыттау;
8) мектепке дейінгі ұйымдарда ғылыми-әдістемелік және практикалық құзыреттіліктері қалыптасқан педагогтердің озық тобын даярлау.
1) мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту жүйесіндегі негізгі нормативтік-құқықтық актілерді біледі: ҚР “Педагог мәртебесі туралы” Заңды, ҚР “Педагогикалық әдептің кейбір мәселелері туралы” Заңды, Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті стандартын, Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың Үлгілік оқу жоспарын, Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың Үлгілік оқу бағдарламасын;
2) мектеп жасына дейінгі балалардың бойында жас ерекшеліктеріне сәйкес қалыптасатын қабілеттері, біліктері мен дағдыларын біледі;
3) ұлттық құндылықтар тұжырымдамасының педагогикалық парадигмалары, білім берудегі гуманистік парадигманың идеяларын, сондай-ақ гумандық педагогиканың негізгі идеялары, ерекшеліктері және әдіс-тәсілдерін түсінеді;
4) мектеп жасына дейінгі балаларға арналған ойын түріндегі іс-әрекеттерді ұйымдастырып, өткізе алады;
6) мектепке дейінгі тәрбиелеу-білім беру процесін ұлттық құндылықтарға негізделген “Negesh” инновациялық танымдық кешені неігізнде іске асыра алады;
7) мектеп жасына дейінгі балалардың физикалық, коммуникативтік, танымдық, зияткерлік, шығармашылық, зерттеу қабілеттері мен әлеуметтік-эмоционалды дағдыларын дамыту мақсатында жаңа әдіс-тәсілдерді, технологияларды тиімді қолданады, мәселелерді шешуге бағытталған іс-әрекеттерді ұсынады;
8) кәсіби тұрғыда құзыреттіліктерін дамытады.
Бағдарламаның құрылымы мен мазмұны
Бағдарлама 4 модульден тұрады:
1) Нормативтік-құқықтық актілер.
2) Тәрбиелеу-білім беру процесін ұйымдастыру.
3) Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуда ұлттық құндылықтарға негізделген “Negesh”инновациялық танымдық кешенін іс-жүзінде қолдану.
5) Вариативтік мазмұн.
6. Оқу процесін ұйымдастыру
Біліктілікті арттыру курстары оқу-тақырыптық жоспарына (бұдан әрі – ОТЖ) сәйкес келесі форматта ұйымдастырылады:
1) күндізгі оқыту күндізгі оқу режимінде өткізіледі. Күндізгі және қашықтан оқыту курстарының ұзақтығы 80 сағатты құрайды.
2) оn-line форматында оқыту екі кезеңнен тұрады: онлайн – 24 сағат, тыңдаушының өзіндік жұмысы – 48 сағат, қорытынды бағалау (cауалнама, тестілеу, жобаны қорғау) – 8 сағат.
Педагогтердің білімін бақылау және бағалау мақсатында күндізгі оқу режимінде теориялық және практикалық оқыту сабақ кестесіне сәйкес өткізіліп, жобаларды қорғау мен қорытынды тестілеу жүргізіледі. Сондай-ақ, теориялық сабақтардың мазмұны, практикалық сабақтарға арналған тапсырмалар, өзіндік жұмыс, тест тапсырмалары және жобалау жұмыстарының тақырыптары оқу-әдістемелік кешеніне (бұдан әрі – ОӘК) енгізілген.
Курс қашықтықтан ұйымдастырылғанда жоспарланған практикалық сабақтар мазмұны тыңдаушылардың өзіндік жұмыстарын орындаумен алмастырылады.
Білім беру процесі оқытудың белсенді, дәстүрлі және интерактивті формалары мен әдістерін қамтиды. Бұларға дәріс-диалог, практикалық сабақ, семинар, дөңгелек үстел, тренинг, пікірталас, ойындар, коучинг тәсілдері, кейс-технология, баскет-әдіс (проблемалық имитациялау), көшпелі практикалық сабақ, мастер-класс, рөлдік ойындар, бейнефильмдерді талқылау, эссе, тестілеу, тыңдаушыны өз бетінше оқыту және жоба кіреді. Сонымен қатар, вебинарлар, онлайн-форумдар, онлайн-кеңес және шағын топтардағы жұмыс сияқты қашықтықтан оқыту форматтары да қолданылады.
Оn-line оқыту нақты уақыт режимінде оқыту процесін цифрлық технологияларды қолдану арқылы қамтамасыз етеді. Бұл процесс бейнедәрістер, вебинарлар, Zoom-конференциялар сияқты әртүрлі бағдарламалық құралдарды пайдалануды қамтиды. Осы арқылы педагогтер арасындағы интерактивті байланыс және үздіксіз өзара әрекеттесу мүмкіндігі артады және оқу процесінің сапасы жоғарылайды.
Тыңдаушыларға өткен материалды оқу мен бекіту үшін курс материалдары беріледі.
7. Бағдарламаны оқу-әдістемелік қамтамасыз ету
Оқу-әдістемелік қамтамасыз ету - бұл оқу процесінің ұйымдастырушылық формасына сәйкес келетін және тыңдаушыларға материалды игерудің қажетті деңгейіне жетуге мүмкіндік беретін дидактикалық материалды қамтитын оқу-әдістемелік кешен. Оқу-әдістемелік кешен тыңдаушыларға оқу жұмысының нәтижелерін өз бетінше бақылауға, түзетуге және тексеруге мүмкіндік береді.
Оқытуды құру принциптері:
- оқытудың жүйелілігі;
- оқытудың интерактивтілігі;
- оқыту мазмұнының мектепке дейінгі ұйым педагогтерінің кәсіби құзыреттілігін дамыту саласындағы өзекті мәселелерге сәйкестігі;
- оқу материалының ақпараттық динамикасы;
- курстың тәжірибелік бағдарлылығы;
- оқу материалының педагогикалық іс-әрекетпен байланысы;
- курс мазмұнының тыңдаушыға бағдарлылығы.
Бағдарламаны іске асыруда қолданылатын білім беру технологиялары:
- оқытуда жағдаяттық тәсілді қолдану (жағдаяттық кейс-тапсырмалар, нақты жағдаяттарға арналған шығармашылық тапсырмаларды орындау);
- әртүрлі оқыту формаларын үйлестіру (аудиториялық теориялық, практикалық сабақтар және мектепке дейінгі ұйымдағы дуальдық оқыту элементтерін);
- дамытушы типтегі бағалау материалдарын қолдану (қорытынды тапсырманың орындалуын бағалау критерийлері);
- оқыту барысында педагогтерді өзара байланысты оқу, әдістемелік және педагогикалық іс-әрекетке бағдарлау (шағын топтардағы жұмыс, «ой талқысы/ миға шабуыл», жұмыс нәтижелерін көпшілік алдында қорғау, кластерлер, менталды карталар әзірлеу, пікірталас).
Курстың оқу-әдістемелік кешені мыналарды қамтиды:
1) «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты негізінде тәрбиелеу-білім беру процесін ұйымдастыру» педагогтердің біліктілігін арттыру курсының білім беру бағдарламасы (80 сағат)
2) дәріс тезистері;
3) практикалық тапсырмалар;
4) үлестірмелік материал;
5) презентациялық материал;
6) “Negesh” танымдық кешенінің оқу материалдары: мектепке дейінгі ұлттық құндылықтар негізінде тәрбие мен білім берудің «Negesh» инновациялық танымдық дамыту кешені бойынша дайындалған әдістемелік құралдары мен жұмыс дәптерлері (2, 3, 4, 5 жастағы балаларға арналған)
8) негізгі және қосымша әдебиеттер тізімі
9) Интернет-ресурстардың тізбесі.
Модуль 1. Нормативтік-құқықтық актілер
Модульдің өзектілігі:
Модуль педагогтерді мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту жүйесіндегі мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттары мен қағидаттарымен таныстырады.
Модуль мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарының талаптарына сәйкес әзірленген Үлгілік оқу бағдарламасын басшылыққа ала отырып тәрбиелеу-білім беру процесті ұйымдастырудың, ұйымдастырылған іс-әрекеттерді бағдарламаның мазмұны мен бағытына сәйкес жүзеге асыру ерекшеліктерін түсіндіреді.
Бұл модуль мектепке дейінгі ұйым педагогтерінің мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудағы нормативтік-құқықтық актілерді білу және іс-жүзінде қолдануда кәсіби-тұлғалық құзыреттіліктерін дамытуға бағытталған.
Модуль міндеттері:
1) мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту жүйесіндегі мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарымен таныстыру;
2) мектепке дейінгі ұйым педагогтерінің қызметін реттейтін нормативтік-құқықтық актілерді зерделеу;
3) мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың Үлгілік оқу бағдарламасына сәйкес тәрбиелеу-білім беру процесін іске асыруды ұйымдастыру.
Күтілетін нәтижелер:
Модуль соңында тыңдаушылар келесі біліктіліктерді көрсете алады:
1) мектепке дейінгі ұйымның тәрбиелеу-білім беру процесінде нормативтік-құқықтық актілерді қолдана біледі;
2) мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың Мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарының, Үлгілік оқу бағдарламасының талаптарына сәйкес тәрбиелеу-білім беру процесін іске асырады;
3) мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың Үлгілік оқу бағдарламасының мазмұны мен бағытына сай, мектепке дейінгі жастағы балалардың жас ерекшеліктерін ескере отырып, ұйымдастырылған іс-әрекеттерді тиімді жүргізе алады.
Модуль 2. Тәрбиелеу-білім беру процесін ұйымдастыру
Модульдің өзектілігі:
Модуль мазмұны педагогтердің мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың Үлгілік оқу бағдарламасына сәйкес тәрбиелеу-білім беру процесін ұйымдастыру туралы түсінігін кеңейтуге бағытталған.
Модуль тәрбиеленушілердің құзыреттіліктерін, физикалық және тұлғалық қасиеттері мен дағдыларын жас ерекшеліктеріне сай Үлгілік оқу бағдарламасының мазмұнына сәйкес келесі іс-әрекеттерді тәжірибе жүзінде іске асыру арқылы дамытуға бағытталған:
- балалардың физикалық дамуы;
- коммуникативтік дағдыларды дамыту;
- танымдық және зиятерлік дағдыларды дамыту;
- балалардың шығармашылық дағдыларын және зерттеу іс-әрекетін дамыту;
- әлеуметтік-эмоционалды дағдыларын қалыптастыру.
Ұлттық құндылықтар тұжырымдамасының педагогикалық парадигмалары. Балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде Ұлттық құндылықтар тұжырымдамасының парадигмасына сай баланың әлеуетін ашу. Балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде ойын әдістерін қолдану. Ұлттық ойындар арқылы мектепке дейінгі жастағы балалардың танымдық әрекетін дамыту. Білім берудегі гуманистік парадигманың идеялары. Балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерін гуманистік парадигмаға негіздеу. Авторитарлы және гумандық педагогика: ерекшеліктері және айырмашылықтары. Гумандық педагогика манифесті. Гумандық классик-педагогтердің мектепке дейінгі жастағы балаларды дамыту идеяларын қолдану. Балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде гумандық әдіс-тәсілдер қолдану. Гумандық білім беру процесінде қолданатын әдіс-тәсілдер және сабақ статусы. Гумандық педагогиканың тәрбие мақсаттары.
Модуль міндеттері:
1) балалардың физикалық дамуы, коммуникативтік, танымдық және зияткерлік, шығармашылық дағдыларын және зерттеу іс-әрекетін, әлеуметтік-эмоционалды дағдыларын қалыптастыру бойынша Үлгілік оқу бағдарламасының мазмұнын білу;
2) тәрбиеленушілерді қазақ халқының ұлттық құндылықтарына баулу арқылы тәрбиелеу-білім беру процесін ұйымдастыра білу;
3) әр баланың қызығушылықтарын, ерекшеліктері мен қажеттіліктерін ескере отырып, жалпы адами құндылықтар, гуманистік парадигма идеялары, гумандық педагогиканың әдіс-тәсілдері негізінде оларды толыққанды дамыту мен әлеуетін аша білу.
Күтілетін нәтижелер:
Модуль бойынша курсты аяқтағаннан кейін тыңдаушылар:
1) Үлгілік оқу бағдарламасын іске асыруда балалардың физикалық дамуы, коммуникативтік, танымдық және зияткерлік, шығармашылық дағдыларын және зерттеу іс-әрекетін, әлеуметтік-эмоционалды дағдыларын дамытады;
2) балалардың физикалық дамуы, коммуникативтік, танымдық және зияткерлік, шығармашылық дағдыларын және зерттеу іс-әрекетін, әлеуметтік-эмоционалды дағдыларын дамыту мақсатында ұйымдастырылған іс-әрекеттерді іс-жүзінде жүргізе алады;
3) тәрбиелеу-білім беру процесін жалпы адами және ұлттық құндылықтарға, гумандық педагогика идеялары мен әдіс-тәсілдеріне сүйене отырып ұйымдастырады.
|
Модуль 3. Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуда ұлттық құндылықтарға негізделген “Negesh”инновациялық танымдық кешенін іс-жүзінде қолдану. |
Модуль өзектілігі:
Бұл модуль мектепке дейінгі тәрбиелеу-білім беру процесінде ұлттық құндылықтарға негізделген “Negesh” инновациялық танымдық кешенін іс-жүзінде қолдануға көмектеседі. “Negesh” инновациялық танымдық кешеніне кіретін әдістемелік құралдары мен жұмыс дәптерлері Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартына және мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың Үлгілік оқу бағдарламасына сәйкес әзірленген. “Negesh” танымдық кешенінің әдістемелік құралдары мен жұмыс дәптерлері («2+», «3+», «4+», «5+») балалардың жас ерекшеліктеріне сәйкес кіріктірілген ұйымдастырылған іс-әрекеттер түрінде әзірленген. Балаларды қазақ халқының ұлттық және отбасылық құндылықтарына, патриоттық сезімге, Отанға деген сүйіспеншілікке тәрбиелеу, қауіпсіз мінез-құлық қағидаларын қалыптастыру мақсатында педагогтің күні түрлі ойындар мен іс-әрекеттер арқылы ұйымдастырылған.
“Negesh” инновациялық танымдық кешенінің идеялық концепциясы мен қағидалары. Балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде физикалық қасиеттерді, коммуникативтік, танымдық және зияткерлік, шығармашылық, зерттеу, әлеуметтік-эмоционалды дағдыларын кіріктіруде “Negesh” инновациялық танымдық әдістерді дамыту. “Negesh” инновациялық танымдық кешенінің әдістемелік құралын қолдану. Кіші, ортаңғы, ересек, мектепалды топтарында балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде “Negesh” инновациялық танымдық дамыту әдістерін қолдану. Кіші, ортаңғы, ересек, мектепалды топтарында “Negesh” инновациялық танымдық кешені негізінде ұйымдастырылған іс-әрекет.
Модуль міндеттері:
1) балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде физикалық қасиеттерді, коммуникативтік, танымдық және зияткерлік, шығармашылық, зерттеу, әлеуметтік-эмоционалды дағдыларын кіріктіруде “Negesh” инновациялық танымдық әдістерін дамытуға бағыттау;
2) балалардың жас ерекшеліктеріне сәйкес ұйымдастырылған іс-әрекеттерді “Negesh” танымдық кешені негізінде жүргізу.
Күтілетін нәтижелер:
Модуль бойынша курсты аяқтағаннан кейін тыңдаушылар:
1) тәрбиелеу-білім беру процесін ұлттық құндылықтарға негізделген “Negesh” инновациялық танымдық кешені негізінде ұйымдастырады;
2) балаларды қазақ халқының ұлттық және отбасылық құндылықтарына, патриоттық сезімге, Отанға деген сүйіспеншілікке тәрбиелеу, қауіпсіз мінез-құлық қағидаларын қалыптастыру мақсатында түрлі ойындар мен іс-әрекеттерді “Negesh” танымдық кешені негізінде іске асырады;
3) балалардың жас ерекшеліктеріне сәйкес (2+,3+,4+,5+) ұйымдастырылған іс-әрекеттерді “Negesh” танымдық кешені негізінде жүргізеді.
Модуль 4. Вариативті мазмұн
Модульдің өзектілігі:
Модуль тыңдаушының жеке білім алу траекториясын құрастыруға мүмкіндік беріп, оның кәсіби қажеттіліктері мен сұраныстарын ескеретін вариативті мазмұн болып табылады. Бұл оқу кестесі шеңберінде жүзеге асырылады.
Сондай-ақ, модуль рефлексивті-диагностикалық компонентті қамтиды.
Модуль міндеттері:
1) тыңдаушылардың кәсіби қызметіндегі проблемаларды анықтау;
2) білім беру бағдарламасының мазмұнын меңгеру деңгейін анықтау.
Күтілетін нәтижелер:
Модуль бойынша курсты аяқтағаннан кейін тыңдаушылар:
1) кәсіби қызметіндегі мәселелер бойынша рефлексия жасайды;
2) білім беру бағдарламасының мазмұнын меңгеру деңгейін бағалайды.
Күндізгі оқу курсының оқу-тақырыптық жоспары
|
№ |
Сабақ тақырыптары |
Теориялық сабақтар |
Тестілеу |
Практикалық сабақтар |
Көшпелі сабақтар |
Жоба қорғау |
Барлығы |
|
1 |
Нормативтік-құқықтық актілер |
6 |
|
4 |
|
|
10 |
|
1.1 |
Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты (ҚР ОАМ 03.08.2022 ж. №348 бұйрығы). Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың Үлгілік оқу жоспары (ҚР ОАМ 09.09.2022 г. №394 бұйрығы). Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың Үлгілік оқу бағдарламасы (14.10.2022 г. №422 бұйрығы). |
4 |
|
|
|
|
4 |
|
1.2 |
“Педагог мәртебесі туралы” (ҚР ОАМ 23.02.2024г. №64-VIII Заңы). “Педагогикалық әдептің кейбір мәселелері туралы” (ҚР ОАМ 24.04.2024 г. № 84 Заңы) Педагогтердің кәсіби этикасы. Педагогтердің сөйлесу мәдениеті мен этикасы. Этикет және көпшілік алдында сөйлеу ережелері. |
2 |
|
4 |
|
|
6 |
|
2 |
Тәрбиелеу-білім беру процесін ұйымдастыру |
12 |
|
12 |
|
|
24 |
|
2.1 |
Тәрбиеленушілердің кіріктірілген дағдыларын дамыту: - Балалардың физикалық дамуы; - Коммуникативтік дағдыларды дамыту; - Танымдық және зияткерлік дағдыларды дамыту; - Балалардың шығармашылық дағдыларын, зерттеу іс-әрекетін дамыту; - Әлеуметтік-эмоционалды дағдыларды қалыптастыру. |
4 |
|
4 |
|
|
8 |
|
2.2. |
Балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде Ұлттық құндылықтар тұжырымдамасының парадигмасына сай баланың әлеуетін ашу. |
2 |
|
2 |
|
|
4 |
|
2.3. |
Балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде ойын әдістерін қолдану. Ұлттық ойындар арқылы мектепке дейінгі жастағы балалардың танымдық әрекетін дамыту. |
2 |
|
2 |
|
|
4 |
|
2.4. |
Балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерін гуманистік парадигмаға негіздеу. Гумандық педагогика манифесті. Гумандық классик-педагогтердің мектепке дейінгі жастағы балаларды дамыту идеяларын қолдану. |
1 |
|
|
|
|
1 |
|
2.5. |
Балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде гумандық әдіс-тәсілдер қолдану. |
2 |
|
2 |
|
|
4 |
|
2.6 |
Гумандық білім беру процесінде қолданатын әдіс-тәсілдер және сабақ статусы. Гумандық педагогиканың тәрбие мақсаттары. |
1 |
|
2 |
|
|
3 |
|
3 |
Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуда ұлттық құндылықтарға негізделген “Negesh”инновациялық танымдық кешенін іс-жүзінде қолдану. |
8 |
|
14 |
8 |
|
30 |
|
3.1 |
“Negesh” инновациялық танымдық кешенінің идеялық концепциясы мен қағидалары. |
2 |
|
2 |
|
|
4 |
|
3.2 |
Балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде физикалық қасиеттерді, коммуникативтік, танымдық және зияткерлік, шығармашылық, зерттеу, әлеуметтік-эмоционалды дағдыларын кіріктіруде “Negesh” инновациялық танымдық әдістерді дамыту. |
1 |
|
2 |
|
|
3 |
|
3.3 |
“Negesh” инновациялық танымдық кешенінің әдістемелік құралын қолдану. |
1 |
|
2 |
|
|
3 |
|
|
2 жасар балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде “Negesh” инновациялық танымдық дамыту әдістерін қолдану. |
1 |
|
2 |
|
|
3 |
|
3.5. |
Ортаңғы топтағы 3 жасар балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде “Negesh” инновациялық танымдық дамыту әдістерін қолдану. |
1 |
|
2 |
|
|
3 |
|
3.6. |
Ересек топтағы 4 жасар балаларға ұйымдастырылған іс-әрекет. |
1 |
|
2 |
|
|
3 |
|
3.7. |
Мектепалды топтағы 5 жасар балаларға ұйымдастырылған іс-әрекет. |
1 |
|
2 |
|
|
3 |
|
3.8 |
Модуль негізінде негізінде көшпелі сабақтарды өткізу. |
|
|
|
8 |
|
8 |
|
4 |
Вариативтік мазмұн. |
2 |
|
6 |
|
|
8 |
|
4.1 |
Мектепке дейінгі ұйымдарда қауіпсіз білім беру ортасын қалыптастыру |
1 |
|
2 |
|
|
|
|
4.2 |
Мектепке дейінгі жастағы балалардың эмоционалдық интеллектісін дамыту. |
1 |
|
2 |
|
|
|
|
4.3 |
Жасанды интеллект мүмкіндіктерін пайдалану. |
|
|
2 |
|
|
|
|
5 |
Кіру және шығу сауалнамасы |
|
2 |
|
|
|
2 |
|
6 |
Кіру және шығу тестісі |
|
2 |
|
|
|
2 |
|
7 |
Жоба қорғау. |
|
|
|
|
4 |
|
|
|
БАРЛЫҒЫ: |
24 |
4 |
40 |
8 |
4 |
80 |
Ескерту: 1 академиялық сағат – 45 минут
Қашықтан оқыту курсының оқу-тақырыптық жоспары
|
№ |
Сабақ тақырыптары |
Вебинар |
Тестілеу |
Тыңдаушылардың өз бетінше оқуы |
Жоба қорғау |
Барлығы |
|
1 |
Нормативтік-құқықтық актілер |
6 |
|
4 |
|
10 |
|
1.1 |
Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты (ҚР ОАМ 03.08.2022 ж. №348 бұйрығы). Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың Үлгілік оқу жоспары (ҚР ОАМ 09.09.2022 г. №394 бұйрығы). Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың Үлгілік оқу бағдарламасы (14.10.2022 г. №422 бұйрығы). |
4 |
|
|
|
4 |
|
1.2 |
“Педагог мәртебесі туралы” (ҚР ОАМ 23.02.2024г. №64-VIII Заңы). “Педагогикалық әдептің кейбір мәселелері туралы” (ҚР ОАМ 24.04.2024 г. № 84 Заңы) Педагогтердің кәсіби этикасы. Педагогтердің сөйлесу мәдениеті мен этикасы. Этикет және көпшілік алдында сөйлеу ережелері. |
2 |
|
4 |
|
6 |
|
2 |
Тәрбиелеу-білім беру процесін ұйымдастыру |
12 |
|
12 |
|
24 |
|
2.1 |
Тәрбиеленушілердің кіріктірілген дағдыларын дамыту: - Балалардың физикалық дамуы; - Коммуникативтік дағдыларды дамыту; - Танымдық және зияткерлік дағдыларды дамыту; - Балалардың шығармашылық дағдыларын, зерттеу іс-әрекетін дамыту; - Әлеуметтік-эмоционалды дағдыларды қалыптастыру. |
4 |
|
4 |
|
8 |
|
2.2. |
Балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде Ұлттық құндылықтар тұжырымдамасының парадигмасына сай баланың әлеуетін ашу. |
2 |
|
2 |
|
4 |
|
2.3. |
Балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде ойын әдістерін қолдану. Ұлттық ойындар арқылы мектепке дейінгі жастағы балалардың танымдық әрекетін дамыту. |
2 |
|
2 |
|
4 |
|
2.4. |
Балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерін гуманистік парадигмаға негіздеу. Гумандық педагогика манифесті. Гумандық классик-педагогтердің мектепке дейінгі жастағы балаларды дамыту идеяларын қолдану. |
1 |
|
|
|
1 |
|
2.5. |
Балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерін гуманистік әдіс-тәсілдер қолдану. |
2 |
|
2 |
|
4 |
|
2.6 |
Гумандық білім беру процесінде қолданатын әдіс-тәсілдер және сабақ статусы. Гумандық педагогиканың тәрбие мақсаттары. |
1 |
|
2 |
|
3 |
|
3 |
Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуда ұлттық құндылықтарға негізделген “Negesh”инновациялық танымдық кешенін іс-жүзінде қолдану. |
8 |
|
22 |
|
30 |
|
3.1 |
“Negesh” инновациялық танымдық кешенінің идеялық концепциясы мен қағидалары. |
2 |
|
2 |
|
4 |
|
3.2 |
Балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде физикалық қасиеттерді, коммуникативтік, танымдық және зияткерлік, шығармашылық, зерттеу, әлеуметтік-эмоционалды дағдыларын кіріктіруде “Negesh” инновациялық танымдық әдістерді дамыту. |
1 |
|
2 |
|
3 |
|
3.3 |
“Negesh” инновациялық танымдық кешенінің әдістемелік құралын қолдану. |
1 |
|
2 |
|
3 |
|
|
2 жасар балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде “Negesh” инновациялық танымдық дамыту әдістерін қолдану. |
1 |
|
4 |
|
5 |
|
3.5. |
Ортаңғы топтағы 3 жасар балалардың ұйымдасқан іс-әрекеттерінде “Negesh” инновациялық танымдық дамыту әдістерін қолдану. |
1 |
|
4 |
|
5 |
|
3.6. |
Ересек топтағы 4 жасар балаларға ұйымдастырылған іс-әрекет. |
1 |
|
4 |
|
5 |
|
3.7. |
Мектепалды топтағы 5 жасар балаларға ұйымдастырылған іс-әрекет. |
1 |
|
4 |
|
5 |
|
4 |
Вариативтік мазмұн. |
2 |
|
6 |
|
8 |
|
4.1 |
Мектепке дейінгі ұйымдарда қауіпсіз білім беру ортасын қалыптастыру |
1 |
|
2 |
|
|
|
4.2 |
Мектепке дейінгі жастағы балалардың эмоционалдық интеллектісін дамыту. |
1 |
|
2 |
|
|
|
4.3 |
Жасанды интеллект мүмкіндіктерін пайдалану. |
|
|
2 |
|
|
|
5 |
Кіру және шығу сауалнамасы |
|
2 |
|
|
2 |
|
6 |
Кіру және шығу тестісі |
|
2 |
|
|
2 |
|
7 |
Жоба қорғау. |
|
|
|
4 |
|
|
|
БАРЛЫҒЫ: |
24 |
4 |
48 |
4 |
80 |
Ескерту: 1 академиялық сағат – 45 минут
8. Оқыту нәтижелерін бағалау
Тыңдаушылардың оқу жетістіктерін және кәсіби құзыреттілігін бағалау сапалы кері байланыс арқылы күнделікті теориялық және практикалық сабақтары барысында жүргізіледі.
Оқыту нәтижелерін қорытынды бағалау кешенді түрде жүргізіледі:
1) жобаны қорғау түрінде (жоба, TEDx форматындағы баяндама);
2) барлық модульдер мазмұны бойынша қорытынды тестілеу;
3) өзіндіқ жұмыс (қашықтан оқыту)
Жоба құрылымы
4-5 педагогтен тұратын топ бір жоба тақырыбы бойынша жұмыс жасайды. Әрбір топ өз жобасын әзірлейді.
Жоба келесі құрылымдық элементтерден тұрады:
1) Титулдық бет (ұйымның атауы, жоба авторларының аты-жөні, жылы, қаласы көрсетіледі).
2) Мазмұны (кіріспе, негізгі бөлім, қорытынды, қосымша).
3) Кіріспе (таңдалған тақырыптың өзектілігін негіздеу, жұмыстың мақсаттары мен міндеттері, тұжырымдау және негізгі мәселенің қысқаша сипаттамасы беріледі).
4) Негізгі бөлім (кіріспеде қойылған мәселе ашылады; дереккөздердің материалдары мен қолданыстағы тиімді тәжірибе негізінде жоба идеясы белгіленеді; жобаны іске асыру кезеңдері жоспарланады; жобаны бағалау критерийлері, көрсеткіштері және оның болашақтағы дамытушылық, қалыптастырушы әсері анықталады)
5) Қорытынды (қорытындылар жасалады және жобаны пайдалану бойынша практикалық ұсыныстар беріледі)
6) Қолданылған әдебиеттер тізімі
7) Қосымша (қажеттілігіне орай)
8) Слайдтармен презентация
Жобаны бағалау парағы
|
№ |
Бағалау критерийлері |
Ұпайлар |
Пікірлер |
|
1 |
Маңыздылығы мен өзектілігі – жобаның тақырыбының әлеуметтік, білім беру немесе кәсіби саладағы маңыздылығы мен өзектілігі |
|
|
|
2 |
Мақсаттар мен міндеттердің сәйкестігі – жобада қойылған мақсаттар мен міндеттердің тақырыпқа сәйкес келуі |
|
|
|
3 |
Жаңа әдіс-тәсілдерді қолдану – жобада жаңа әдістемелер мен тәсілдердің қолданылуы, жобаның жаңашылдығы, креативтілігі және өзіндік ерекшелігі |
|
|
|
4 |
Жобаны жүзеге асыру кезеңдерін ұсыну – жобаны жүзеге асыру кезеңдерінің нақты құрылымдалуы, логикасы, жүйелілігі және толықтығы |
|
|
|
5 |
Практикалық маңыздылығы - жобаның білім беру немесе басқа салалардағы практикалық қолдану мүмкіндігі мен тиімділігі |
|
|
|
6 |
Тұлғалық дамуға бағытталуы – жобаға қатысушылардың тұлғалық және кәсіби дамуына бағытталуы. |
|
|
|
7 |
Презентацияның сапасы – слайдтардың визуалды сапасы, мазмұнның айқындылығы, логикалық құрылымы |
|
|
|
8 |
Шешендік өнер – жобаны қорғау барысында сөйлеу шеберлігі мен сендіру қабілеті |
|
|
|
9 |
Аудиториямен байланыс – аудиториямен тиімді өзара әрекеттесу қабілеті. |
|
|
|
10 |
“Сұрақ-жауап” кезеңі – сұрақтарға жауаптардың толықтығы, нақтылығы және сапасы |
|
|
|
|
Ұпайлардың жалпы саны: |
|
|
Әр критерий бойынша қойылатын ең жоғары балл - 5 балл. Қорытынды жоба бойынша ең жоғары балл саны – 50 балл.
Жобалық жұмысты бағалау үшін келесі критерийлер белгіленеді:
0-1 балл – жүзеге асырылмаған;
2-3 балл – ішінара жүзеге асырылған;
4-5 балл – толық жүзеге асырылған.
Балдар қосындысын дәстүрлі бағалау нормаларына ауыстыру ұсынылады:
«5» (өте жақсы) бағасы 40-50 балл қосындысына қойылады.
«4» (жақсы) бағасы 30-39 балл қосындысына сәйкес келеді.
«3» (қанағаттанарлық) бағасы - 20-29 балл қосындысына сәйкес келеді.
Ескерту. 20 балдан кем болған жағдайда қайта тапсыруға рұқсат етіледі.
Қорытынды тестілеу
|
№ |
Модульдердің атауы |
Сағат саны |
Сұрақтар саны |
|
1 |
Нормативтік-құқықтық актілер |
10 |
10 |
|
2 |
Тәрбиелеу-білім беру процесін ұйымдастыру |
24 |
10 |
|
3 |
Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуда ұлттық құндылықтарға негізделген “Negesh”инновациялық танымдық кешенін іс-жүзінде қолдану. |
30 |
12 |
|
4 |
Вариативтік мазмұн. |
8 |
8 |
|
|
Тестілеу уақыты және тест тапсырмаларының саны |
60 мин |
40 |
Тест тапсырмаларын бағалау критерийлері:
Әр дұрыс жауап үшін 1 ұпай беріледі. Қорытынды тестілеу бойынша ең жоғары ұпайлар саны – 40 ұпай.
Қорытынды тест нәтижелері бес балдық жүйемен бағаланады:
- «5» (өте жақсы) бағасы - дұрыс жауаптар 90% немесе одан да көп бөлігін құрайтын жағдайда қойылады;
- «4» (жақсы) бағасы – дұрыс жауаптар 75% - 89% құрайтын жағдайда қойылады;
- «3» (қанағаттанарлық) бағасы - дұрыс жауаптар 50% - 74% аралығын қамтитын жағдайда қойылады;
- «2» (қанағаттанарлықсыз) бағасы - дұрыс жауаптар 50% - дан төмен болған жағдайда қойылады.
Ұпайларды бағаларға аудару шкаласы
|
Баға |
Орындалу көлемі % |
Ұпай |
|
«5» |
90%-100% |
37-40 ұпай |
|
«4» |
75-89% |
31-36 ұпай |
|
«3» |
50-74% |
21-30 ұпай |
|
«2» |
50%-дан аз |
20 ұпайдан төмен |
Ескерту. 20 балдан кем болған жағдайда қайта тапсыруға рұқсат етіледі.
Өзіндік жұмыс
Өзіндік жұмысты педагогтер қашықтан оқыту барысында орындайды.
Өзіндік жұмысты орындауға қойылатын талаптар:
1) орындалмаған – 0 ұпай;
2) ішінара орындалды – 1 ұпай;
3) толық орындалды – 2 ұпай.
Өзіндік жұмыс бойынша білімді бағалау ұпайларды бес балдық жүйеге ауыстыру арқылы жүзеге асырылады:
1) «өте жақсы»: 9-10 ұпай, (85-100%);
2) «жақсы»: 7-8 ұпай, (75-84%);
3) «қанағаттанарлық»: 5-6 ұпай, (50-74%).
9. Курстан кейінгі қолдау
Курстан кейінгі қолдау келесі нысандар және әдістер арқылы жүзеге асырылады:
1) әдістемелік сүйемелдеу, оған:
· оқытушылардың (тренерлердің) вебинарлар өткізуі;
· “Negesh” инновациялық танымдық кешені бағдарламасының тақырыптары бойынша педагогтерге кеңес беру кіреді.
2) ресурстық қамтамасыз ету:
· “Negesh” сайты
· Мектепке дейінгі ұлттық құндылықтар негізінде тәрбие мен білім берудің «Negesh» инновациялық танымдық дамыту кешені бойынша дайындалған әдістемелік құралдар (2, 3, 4, 5 жастағы балаларға арнаған)
· Мектепке дейінгі ұлттық құндылықтар негізінде тәрбие мен білім берудің «Negesh» инновациялық танымдық дамыту кешені бойынша дайындалған жұмыс дәптерлері (2, 3, 4, 5 жастағы балаларға арнаған)
· әдістемелік ұсынымдар
· бейнероликтер, вебинарлар, конференциялар және т.б. бейнематериалдар
Курстан кейінгі қолдауға “Negesh” танымдық кешенінің келесі
оқу-әдістемелік материалдары бойынша сүйемелдеу кіреді:
1. Е.Ә. Жиенбаев, Б.Б. Атабекова, Н.П Буюклиев, А.Е. Касенова М41 Мектепке дейінгі ұлттық құндылықтар негізінде тәрбие мен білім берудің «Negesh» инновациялық танымдық дамыту кешені бойынша 2 жастағы балаларға дайындалған әдістемелік құрал.
2. Е.Ә. Жиенбаев, Б.Б. Атабекова, Н. Буюклиев, А.Е. Касенова М41 Мектепке дейінгі ұлттық құндылықтар негізінде тәрбие мен білім берудің «Negesh» инновациялық танымдық дамыту кешені бойынша 2 жастағы балаларға арналған жұмыс дәптері.
3. Е.Ә. Жиенбаев, Б.Б. Атабекова, Н.П. Буюклиев, А.Е. Касенова М41 Мектепке дейінгі ұлттық құндылықтар негізінде тәрбие мен білім берудің «Negesh» инновациялық танымдық дамыту кешені бойынша (ортаңғы топ) 3 жастағы балаларға арналған әдістемелік құрал.
4. Е.Ә. Жиенбаев, Б.Б. Атабекова, Н.П. Буюклиев, А.Е. Касенова М41 Мектепке дейінгі ұлттық құндылықтар негізінде тәрбие мен білім берудің «Negesh» инновациялық танымдық дамыту кешені бойынша 3 жастағы балаларға дайындалған жұмыс дәптері.
5. Е.Ә. Жиенбаев, Б.Б. Атабекова, Н.П. Буюклиев, Г.Б. Бекпулатова М41 Мектепке дейінгі ұлттық құндылықтар негізінде тәрбие мен білім берудің «Negesh» инновациялық танымдық дамыту кешені бойынша (ересек топ) 4 жастағы балаларға дайындалған әдістемелік құрал.
6. Е.Ә. Жиенбаев, Б.Б. Атабекова, Н.П.Буюклиев, Г.Б. Бекпулатова М41 Мектепке дейінгі ұлттық құндылықтар негізінде тәрбие мен білім берудің «Negesh» инновациялық танымдық дамыту кешені бойынша 4 жасар балаларға арналған жұмыс дәптері.
7. Е.Ә. Жиенбаев, Б.Б. Атабекова, Н.П. Буюклиев, Г.Б. Бекпулатова М41 Мектепке дейінгі ұлттық құндылықтар негізінде тәрбие мен білім берудің «Negesh» инновациялық танымдық дамыту кешені бойынша (мектепалды топ) 5 жастағы балаларға дайындалған әдістемелік құрал.
8. Е.Ә. Жиенбаев, Б.Б. Атабекова, Н.П.Буюклиев, Г.Б. Бекпулатова М41 Мектепке дейінгі ұлттық құндылықтар негізінде тәрбие мен білім берудің «Negesh» инновациялық танымдық дамыту кешені бойынша 5 жасар балаларға арналған жұмыс дәптері.
Әдістемелік қолдау көрсету үшін топтық және жеке онлайн-кеңестер ұйымдастырылады. Курстан кейінгі қолдау әр түрлі байланыс құралдары (электрондық пошта, бейнеконференция платформалары, интернет-платформалар, мессенджерлер және т.б.) арқылы біліктілікті арттыру курсынан өткен педагогтердің өзара әрекеттесуі арқылы жүзеге асырылады.
10. Негізгі және қосымша әдебиеттер тізімі
Негізгі әдебиеттер:
https://adilet.zan.kz/kaz/
1.«Білім туралы» Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 27 шілдедегі № 319-III Заңы (20.08.2024 жылғы өзгерістер мен толықтырулармен).
2. «Педагог мәртебесі туралы» Қазақстан Республикасының 2019 жылғы 27 желтоқсандағы №293-VI Заңы (27.04.2024 жылғы өзгерістер мен толықтырулармен).
3. «Қазақстан Республикасындағы Бала құқықтары туралы» Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 8 тамыздағы №345 Заңы (20.08.2024 жылғы өзгерістер мен толықтырулармен).
4. «Бала құқықтары туралы Конвенцияны ратификациялау туралы». Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесінің 1994 жылғы 8 маусымдағы қаулысы.
5. «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуды дамыту моделі» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 15 наурыздағы №137 бұйрығы.
6. «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 3 тамыздағы №348 бұйрығы (31.05.2024 жылғы өзгерістер мен толықтырулармен).
7. «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу жоспарларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 20 желтоқсандағы № 557 Бұйрығы. (09.09.2022 жылғы өзгерістер мен толықтырулармен).
8. «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу бағдарламасы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің м.а. 2016 жылғы 12 тамыздағы №499 бұйрығы (14.10.2022 жылғы өзгерістер мен толықтырулармен).
9. «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу бағдарламаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің м.а. 2016 жылғы 12 тамыздағы № 499 бұйрығына өзгеріс енгізу туралы Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 14 қазандағы №422 бұйрығы.
10. «Мектепке дейінгі тәрбие және оқыту, орта, арнаулы, қосымша, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарының педагогтері жүргізу үшін міндетті құжаттардың тізбесін және олардың нысандарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 6 сәуірдегі №130 бұйрығы (07.08.2023 жылғы өзгерістер мен толықтырулармен).
11. «Қазақстан Республикасында мектепке дейінгі, орта, техникалық және кәсіптік білім беруді дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 28 наурыздағы №249 қаулысы (13.06.2024 жылғы өзгерістер мен толықтырулармен).
12. «Педагогикалық әдептің кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 11 мамырдағы № 190 бұйрығы (24.04.2024 жылғы өзгерістер мен толықтырулармен).
13. «Педагогтерді аттестаттаудан өткізу қағидалары мен шарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым мнистрінің 2016 жылы 27 қантардағы №83 бұйрығы (02.04.2024 жылғы өзгерістер мен толықтырулармен).
14. «Педагогтердің біліктілігін арттыру курстарын ұйымдастыру және жүргізу, сондай-ақ педагогтің қызметін курстан кейінгі қолдау қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және министрінің 2016 жылғы 28 қантардағы №95 бұйрығы (07.08.2024 жылғы өзгерістер мен толықтырулармен).
15. «Педагогтердің біліктілігін арттыру курстарының білім беру бағдарламаларын әзірлеу, келісу және бекіту қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 4 мамырдағы №175 бұйрығына өзгеріс енгізу туралы Казақстан Республикасы Оқу-ағарты министрінің 2022 жылғы 27 тамыздағы №384 бұйрығы.
16. «Мектепке дейінгі орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру, қосымша білім беру ұйымдарында психологиялық-педагогикалық қолдап отыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2022 жылғы 12 қантардағы №6 бұйрығы (28.06.2024 жылғы өзгерістер мен толықтырулармен).
17. «Ерекше білім беру қажеттіліктерін бағалау қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2022 жылғы 12 қаңтардағы № 4 бұйрығы (28.06.2024 жылғы өзгерістер мен толықтырулармен).
18. Қожахметова К.Ж. Этнопедагогика: оқулық. – Алматы: Қазақ университеті, 2014. – 256 б.
19. Қалиұлы С. Қазақ этнопедагогикасының теориялық негіздері мен тарихы. (Оқу құралы). Алматы: Білім, 2003. – 280 бет.
19. Абай. Қара сөздер. Поэмалар. – Алматы: 1992. – 272б.
21. Аль-Фараби. Социально-этические трактаты – М.: Книга по требованию, 2015
22. Cәбден О. Абай және қазақ елінің болашағы. О.Сәбден. – Алматы, 2016, 362 б.
23. Жұмабаев. М. Көп томдық шығармалар жинағы.3-том. Аудармалар, ғылыми еңбек, мақалалар. – Алматы: Жазушы, 2003. –232 бет.
24. Ізгілік педагогикасы./ Шалва Амонашвили. - Нұр-Сұлтан, 2022. – 204 бет.
25. Жұмабаев М. Педагогика./ Мағжан Жұмабаев. – Нұр-Сұлтан, 2022. – 160 бет.
26. Әлдиден эпосқа дейін. Отбасы хрестоматиясы./ Құраст. Б.Бопайұлы, С.Керімбай, Ә.Нәби, М.Төлеген. 11 бас. өнд. толық. – Алматы: “Отбасы хрестоматиясы” ҚҚ, - 2022, - 392 б. – Отбасы хрестоматиясы сериясы.
27. Салт-дәстүр сөйлейді Отбасы хрестоматиясы/ Авторлар: Б.Бопайұды, С.Керімбай, М.Төлеген, Ә.Нәби, А.Тасболат, 11-басылым – Алматы: «Отбасы хрестоматиясы» ҚҚ, - 2022. – 280 бет. – Отбасы хрестоматиясы сериясы.
28. Қанат Ибрагимов. Идеал ағартушы. – Алматы: «Самға» баспасы, 2024. – 224 бет.
29. А.Ж.Машанов. Ай арысы. – Алматы: «Қазақстан» баспасы, 1996. - 100 б.
30. Машанов Ақжан. Әл-Фараби және Абай. – Алматы: Қазақ университеті, 2020. – 216.
31. Абай (Ибраһим) Кұнанбаев Шығармаларының екі томдық толық жинағы: Т.2 Өлеңдер мен аудармалар. Поэмалар. Қара сөздер. – Алматы: Жазушы, 2016. – 335 б.
32. Шәкәрім Құдайбердіұлы. Иманым. – Алматы: «Арыс». 2000 – 320 б.
33. Мекемтас Мырзахметұлы. Абайдың «Толық адам» ілімі. Алматы: «Қазығұрт» баспасы, 2020. – 240 б.
34. Ақымет Байтұрсынов. Тіл тағылымы. – Алматы: «Ана тілі» баспасы, 1992. – 170 б.
35. Қожа Ақымет Иасауи. Диуани Хикмет. – Түркістан: Тұран, 2010
36. «Әл-Фараби мұралары» сериялары, 1-8 том
37. Эмоциональный интеллект ребенка: практическое руководство для родителей / Джон Готтман, Джоан Деклер: перевод с англ. Г.Федотовой – Москва: МИФ, 2024 – 320 с. – (NEON Pocketbooks)
38. «Школа будущего. Как вырастить талантливого ребенка / Кен Робинсон и Лу Ароника»: Манн, Иванов и Фербер; Москва; 2016
39. Амонашвили Ш. Оценки. Строительство школы будущего/ Ш.Амонашвили. – М.: Амрито-Русь, 2021. – 268 с.
40. Амонашвили Ш.А. Основы гуманной педагогики. В 20 кн. Кн.3. Школа жизни/ Шалва Амонашвили. – 2-е изд. – М.: Свет, 2015. – 320 с.
41. Амонашвили Ш.А. Основы гуманной педагогики. В 20 кн. Кн.6 Педагогическая симфония. Ч1. Здравствуйте, дети! / Шалва Амонашвили.- 2- е изд. – М.: Амрита-Русь, 2022. – 320 с.
42. Амонашвили Ш.А. Основы гуманной педагогики. В 20 кн. Кн.10. Воспитание и развитие личности/ Амонашвили Ш.А. – М.: Амрита-Русь, 2022.-288 с.
43. Теория свободного воспитания. Идеальный детский сад (по трудам К.Вентцеля); [Сост. Г.Б.Корнетов, Ю.Богуславский], - М.: Амрита-Русь, ИД Шалвы Амонашвили, 2022. – 252 с. – (Антология гуманной педагогики).
44. Мектепке дейінгі жастағы балалар мен бастауыш сынып оқушыларына білім берудегі ойын технологиялары. Әдістемелік құрал. ФГОС. – М.: Кнорус, 2018ж. – 112-б.
45. Мектепке дейінгі ұйымның заттық-кеңістіктік дамытушы ортасын жобалау / құраст. Ибрагимова Г. К. - Қарағанды, 2019 – 32-б.
46. Ньюмарк Д. Как воспитать эмоционально здоровых детей / Перев. с англ. –М.: ООО Издательство «София», 2018.
47. Ньюмарк Д. Как воспитать эмоционально здоровых детей / Перев. с англ. –М.: ООО Издательство «София», 2018.
48. Фабер Адель, Как говорить, чтобы дети слушали и как слушать, чтобы дети говорили – Москва: Эксмо, 2021.
49. Фейдл Ч., Бялик М., Триллинг Б. Четырехмерное образование: Компетенции, необходимые для успеха / Чарльз Фейдл, Майя Бялик, Берни Триллинг: Пер. с англ. – М.: Издательская группа «Точка», 2018.
50. Хэссон Дж. Развитие эмоционального интеллекта: Подсказки, советы, техники / Д. Хэссон – Альпина Диджитал, 2017.
51. Гоулман Д. Эмоциональный интеллект. /Пер. с англ. А.П. Исаевой. – М.: Изд-во. «ACT», 2019.
52. Кулагина, И. Ю. Психология развития и возрастная психология: полный жизненный цикл развития человека / И.Ю. Кулагина, В. Н. Колюцкий. – М.: Трикста, Академический проект, 2019.
53. Кулагина И.Ю. Возрастная психология: развитие ребенка от рождения до 17 лет / Ун-т Рос. акад. образования. – 5-е изд. – М.: Изд-во УРАО, 2020.
Қосымша әдебиеттер:
1. Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің «Балаларды ерте дамыту институты» РММ http://irrd.kz/.
2. Кузгибекова Г. М. Инклюзивті білім: нақты тәжірибе, проблемалар, перспективалар" авторлар http://ria.ru/spravka/
3. «Reggio Emilia» Орта және қатынастар философиясы.https://krugovaya.blogspot.com/2018/12/reggio-emilia.html
4. Абдуллаева Е.А., Алиева Д. А. Директивалық емес сүйемелдеу жағдайында мектепке дейінгі жастағы балалардың еркін ойынын дамыту//Қазіргі мектепке дейінгі білім беру. – 2020. – №6 (102). – 32-46-б.
5. Белобрыкина О.А. Бала ойыннан тыс: қазіргі балалық шақтағы ойын әрекеттерін өзгерту//Қазіргі мектепке дейінгі білім беру. – 2021. – №3 (105). – 24-32-б.
6. Сингер Э., де Хаан Д. Ойнау, таңдану, тану. Балаларды дамыту, тәрбиелеу және оқыту теориясы – М.: МОЗАИКА-СИНТЕЗ, 2019. – 312-б.
7. Амонашвили Ш.А. Основы гуманной педагогики. В 20 кн. Кн. 1 Улыбка моя, где ты?/Шалва Амонашвили.- 4-е изд. – М.: Амрита-Русь, 2020. – 304 с.
8. Амонашвили Ш.А. Основы гуманной педагогики. Кн. 18. Педагогические строматы: искры мудрых мыслей мудреца/ Ш.А.Амонашвили. – М.: Амрита-Русь, 2021.-320 с.
9. Амонашвили Ш.А. Основы гуманной педагогики. Кн.8. Искусство семейного воспитания. Педагогическое эссе/ Ш.А.Амонашвили.- 2-е изд. – М.:Амрита-Русь, 2021. – 336 с.
10. Воспитание души ребенка. Как нам научиться любить и понимать детей (по трудам Януша Корчака); [сост. О.П.Матятин]. – М.: Амрита-Русь, ИД Шалвы Амонашвили, 2022.- 268 с.- (Антология гуманной педагогики).
11. Основы, принципы и методы системы воспитания и обучения Сухомлинского. Педагогика доброты и человечности (по трудам В.А.Сухомлинского); [Сост.: Г.Д.Глейзер]. – М.: Амрита – Русь, ИД Шалвы Амонашвили, 2022. – 240 с. – (Антология гуманной педагогики)
12. Основы и принципы воспитательного процесса. Теория и практика в обучении (по трудам С.Соловейчика); [Сост. А.С.Русаков]. М.: Амрита-Русь, ИД Шалвы Амонашвили, 2022.- 208 с. – (Антология гуманной педагогики).
13. Қанатқызы А. Баланы қалай қорғаймыз?/ Алматы: «Marfu Press» баспасы. – 2024. 196 бет.
14. Мазлиш Э. Свбодные родители, свбодные дети/ Адель Фабер, Элейн Мазлиш; [пер.с англ.Т.О.Новиковой].- М.:Эксмо, 2015. – 320 с.
Интернет ресурстар:
1. https://www.gov.kz/memleket/entities/edu?lang=kk Қазақстан Республикасының
Оқу-ағарту министрлігінің сайты;
2. https://adilet.zan.kz/kaz/
3. http://nao.kz/ Национальная академия образования им. И.Алтынсарина
4. Школа будущего. Как вырастить Талантливого Ребенка. Кен Робинсон и Лу Ароника https://parentotheca.com/ru/2021/06/28/%D1%88%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D1%83%D0%B4%D1%83%D1%89%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BE%D0%BD-%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B8/