Ұлттық тәлім-тәрбие құндылықтарының AI Pedagogy платформасына интеграциялануының теориясы мен практикасы
«Ұлттық тәлім-тәрбие құндылықтарының AI Pedagogy платформасына интеграциялануының теориясы мен практикасы» жалпы орта білім беру педагогтеріне арналған біліктілікті арттыру курсының білім беру бағдарламасы
1. Жалпы ережелер
«Ұлттық тәлім-тәрбие құндылықтарының AI Pedagogy платформасына интеграциялануының теориясы мен практикасы» жалпы орта білім беру педагогтеріне арналған біліктілікті арттыру курсының білім беру бағдарламасы (Бағдарлама) – білім беру мен тәрбие саласындағы мемлекеттік және авторлық құжаттар мен жобаларды тиімді ұйымдастыруда AI (Artificial Intelligence) немес ЖИ (Жасанды Интеллект) жетістіктері негізінде жалпы орта білім беру педагогтерінің біліктілікті арттыруда ғылыми-әдістемеліе, теориялық-практикалық, цифрлық-ақпараттық құзыреттіліктерін қалыптастыруға арналған.
Бағдарлама Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты Қазақстан Республикасы (ҚР) Үкіметінің 1080 қаулысы, ҚР «Білім туралы» 2007 жылғы 27 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының 4-бабының 24) тармақшасына сәйкес, Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту Министрінің 2024 жылғы 11 шілдедегі «Қазақстан Республикасындағы бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім берудің үлгілік оқу жоспарларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 8 қарашадағы № 500 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы және тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті стандартары мен үлгілік оқу бағдарламалары талаптарына сәйкестендіріп дайындалған. Құжатты дайындауда Қазақстан Республикасының Цифлық Кодексі (9.01.2026, № 255-VIII ҚРЗ), ЖИ туралы Қазақстан Республикасының Заңы (17.11.2025, № 230-VIII ҚРЗ) материалдары пайдаланылды.
Аталмыш бағдарламаны іске асыруда білім әлеміндегі озық технологиялар мен трендтерді (мультидисциплинарлық, пәнаралық, трансдисциплинарлық; тәрбие мен оқытудың балаға бағдарлануы) пайдалана отырып, жалпы орта білім беру педагогтерінің біліктіліктіліктерін арттыруда персоналдық, пәндік (метапәндік), инклюзивтік, синергетикалық және басқа құзыреттіліктердің педагогтар игілігіне айналуына бағытталған артықшылықтарының қалыптасуын қамьамасыз етілуімен ерекшеленеді.
Жоғарыда аталған құжаттар негізінде жалпы орта білім беру саласындағы педагогтардың жас ұрпақтың жалпыадамзаттық және ұлттық құндылықтар негізінде жан-жақты білім мен тәрбие алуын қамтамасыз етуде әлемдегі озық технологиялар негізінде жүйелі жұмыстар атқару мақсат етіледі. Жалпы орта білім беру жүйесінде білім мен тәрбие алап жатқан оқушылардың интеллектуалдық, рухани-адамгершілік, креативтік, цифрлық, гуманистік, ұлттық құндылықтар құзыреттіліктерінің иеленуіне ерекше жағдай туғызатын жаңа буын педагогтерінің ілкімділіктерінің дамуына мүмкіндік туғызылады. Бағдарлама аясында жалпы орта білім саласындағы педагогтердің «AI Pedagogy» платформасы көмегімен оқушылардың мектептегі оқу-тәрбие жұмыстарында ұлттық сана, цифрлық, ақпараттық, полилингвалды және басқа құндылықтар құзыреттіліктерін еркін, сапалы, тиімді игерулеріне жағдай туғызылады. Қол жеткізілген мақсат-міндеттердің шешуші кезеңдерінде мектеп оқушылары педагогтердің ұсынысымен цифрлық эра дәуіріндегі озық технологияларды функционалдық сауаттылықты қалыптастыру жағдайында жүйелі, қолжетімді және эффективті тұрғыда іске асыруды үйренеді. Білім алушылар мектеп және жоғары білім коллаборациясын қалыптастыруда сын тұрғысынан күрделі мәселелерді шешуді, оқу-тәрбие жұмыстарын жоспарлауда AI Pedagogy ресурстарын пайдаланудың жаңа бағыттарын игеруде зор мүкіндіктерге ие болады.
2. Глоссарий
Мектеп оқушысының ақпараттық мәдениеті – цифрлық эра дәуіріндегі АІ жетістіктеріндегі білім мен тәрбиеге қажетті және зиянды ақпараттарды жас ұрпақ өкілдерінің аналитикалық тұрғыдағы танымдық әрекеті.
Білім жүйесіндегі АІ платформалары – оқыту мен тәлім-тәрбие процесіндегі заманауи цифрлық-электрондық ресурстардың жас ұрпақ психологиясы мен сана-сезіміне ықпал ететін медиа орталықтар.
Ұлттық тәлім-тәрбие құндылықтары – әлемдегі әрбір ұлт, этнос, ұлыс өкілдерінің жас ұрпаққа сапалы білім және саналы тәрбие беру жөніндегі мыңғасырлық тәжірибелер жиындығы.
AI Pedagogy платформасы – жаһандық озық білім технологияларының цифрлық коммуникация кеңістігіне трансформациялану жағдайындағы қазақстандық контент.
Ұлттық құндылықтар мен тарихи-мәдени мұралардың генерациялануы – қазақ халқының рухани және мәдени құндылықтарының оқу-тәрбие жұмыстарындағы AI платформаларындағы визуалды және виртуалды туындылары.
Promt-мәтін – рухани және мәдени құндылықтардың шынайы формаларының цифрлық-электрондық құрылғылар арқылы өңделген нақты ақпараттар семантикасы.
AI (Artificial Intelligence) – қоршаған ортадағы құбылыстар мен ақпараттарды компьютерлік бағдарламалар арқылы қабылдайтын ақылды машиналық жүйе. Ол туралы Alan Mathison Turing (1912–1954) «Computing Machinery and Intelligence» (1950) еңбегінде жазды. Американдық OpenAI компаниясы 2022 жылдың басында ұсынған
ChatGPT (Generative Pre-trained Transformer) – американлық OpenAI компаниясы 2022 жылы ұсынған Үлкен тілдік модель (Large Learning Models) ChatGPT платформасы. Бүгінде оның GPT-3GPT-3.5GPT-4GPT-4oGPT-4.5GPT-4.1GPT-5GPT-5.1GPT-5.2, o1, o3, o4-mini сияқты бірнеше модельдері бар.
Қазақстандық Alem.AI платформасы – әлемдік деңгейдегі озық технологиялар деңгейінде маңызды шешім қабылдайтын ұлттық лидерлер мен өнертапқыштардың интеллектуалдық орталығы.
AI Big Five – білім жүйесіндегі Жасанды Интеллект (ЖИ, АІ) платформаларын енгізудегі әлемдегі Үлкен бестік компанияларының (Open AI, Deep Seek, Gemini, Copilot, Alice AI Yandex) цифрлық өнімдері.
D-ID платформасы – Қазақтың ұлы ойшылы Абай Құнанбаевтың бейнесін вербалды түрде тұңғыш генерациялаған платформа.
Oylan платформасы – Nazarbayev University жанынан құрылған «ISSAI KAZ-LLM» орталығының қазақ тілінде жасалған үлкен тілдік моделі.
Artificial Intelligence in Education (AI Ed) – білім жүйесіне Жасанды Интеллект технологияларының тигізіп отырған факторларын зерттеуші ғалымдар (Rudolph J, Tapalova O, Terwiesch C, Kasneci E) ұсынған зерттеу саласы.
Artificial Intelligence in Pedagogy (AI Ped) – Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті, педагогика кафедрасы профессорлары Курсабаев М.К, Сайдахметов Б.С ұсынған «мектеп-университет» коллаборациясындағы зерттеу бағыты.
Ұлттық құндылықтар Хабы (технопаркі) – Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті мен Ұлттық құндылықтар академиясының (авторлары Курсабаев М.К, Сайдахметов Б.С) бірлескен жобасы. Жобаның мақсаты оқу-тәрбие жұмыстарын ұлттық құндылықтар негізінде жоспарлау барысында жаһандық цифрлық-электрондық технологияларды мектеп практикасына интеграциялау.
Gemini – Google команиясының цифрлық өнімі. Оның негізгі моделдеріне 3 Deep Think, 3 Pro, 2.5 Flash, 2.5 Flash-Lite жатады.
Copilot – Microsoft команиясына тиесілі цифрлық өнім. Платформа Microsoft 365 Copilot, Cortana, Microsoft Bing, Azure, Bing chat және басқа компьютерлік бағдарламалармен тығыз байланыста білім беру жүйесіне тиімді платформаларын ұсынады.
Alice AI – Ресейлік Yandex LLC технологиялық компаниясының цифрлық туындысы. Онда DATESET платформасы негізінде құрылған Alice AI LLM, Vision-Language Model, Alice AI VLM, Text-to-image model, Alice AI ART және басқа электронды-цифрлық ресурстар шоғырланған.
Deep Seek – Қытай Халық Республикасында орналасқан Hangzhou DeepSeek Artificial Intelligence Basic Technology Research Co., Ltd (Liang Wenfeng, 2023) технологиялық компаниясының цифрлық өнімі. Бүгінде Fire-Flyer File System, Hfreduce, Hfai.nn, Hai Scale Distributed Data Parallel, HAI Platform, DeepSeek Code, Deepseek LLM, DeepSeek-MoE, DeepSeek-Math, DeepSeek V2, V3, Prover-V2, VL2, R1, V3.1, DeepSeek Math-V2 платформаларында білім жүйесін цифрландыруға арналған ресурстар ауқымды масштабта дамып келеді.
Deep AI – құрамында Super Resolution, Expand Image, Image Replace, Voice Chat, AI Chat, Math AI бағдарламалары шоғырланған америкалық Deep AI Inc компаниясының цифрлық өнімі.
3. Бағдарлама тақырыбы
|
№ р/с |
ТАҚЫРЫПТАР |
САҒАТ САНЫ |
ЕСКЕРТУЛЕР |
|
1 |
Жасанды Интеллект немесе Artificial Intelligence феномені туралы шолу. AI (ЖИ) және Neural Networks туралы мағлұмат. Promt және Request формулировкалар технологиясы. AI Chat-bot өнімдері туралы мағлұмат. Atlas of AI кітабы. |
1 |
Дәріс |
|
2 |
ChatGPT, Gemini, YandexGPT, Institute of Smart Systems and Artificial Intelligence (ISSAI) сайттарына тіркелу. Авторлық презентациялық жоба қорғау. https://venngage.com/ai-tools/infographic-generator https://gemini.google.com/app/cc8692c4c2a36a7e https://issai.nu.edu.kz/about-us/ |
1 |
Инфографика AI Infographic платформасы
|
|
3 |
АІ (ЖИ) саласындағы халықаралық педагогикалық этика, плагиат, юруспруденция бойынша құжаттар мен заңнамалық ережелер. UNESCO құжаттары. The Rise of Artificial Intelligence and Deepfakes материалдары. Artificial Intelligence Act құжаттары. https://www.unesco.org/en/artificial-intelligence/recommendation-ethics
|
1 |
Дәріс |
|
4 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау. General Data Protection Regulation, NOYB – European Center for Digital Rights, European Data Protection Board құжаттары. |
1 |
Инфографика |
|
5 |
OpenAI компаниясының цифрлық өнімдері мен сервистері. OpenAI Five, GPT-12344o, DALL·E, OpenAI Codex, ChatGPT, SearchGPT, Sora o1o3, Deep Research, Whisper (speech recognition system), MuseNet, Jukebox және басқа платформалар.
|
1 |
Дәріс |
|
6 |
OpenAI компаниясының цифрлық өнімдері мен сервистерімен танысу. AI Gamification платформасы. Breakout EDU, Trivenet, Quizlet, Toovari, PlayBrighter жобалары. |
1 |
Практика |
|
7 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау. АІ арқылы білім контентін сұлбалау. |
1 |
Инфографика |
|
8 |
ChatGPT платформасы туралы мағлұмат. |
1 |
Дәріс |
|
9 |
ChatGPT платформасымен жұмыс. https://chatgpt.com/ Message ChatGPT, Greate Image, Get Advise, Analyze Data, Brainstorm т.б сегменттерді локациялау |
1 |
Практика |
|
10 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
11 |
АІ презентациялар туралы ақпарат. Дидактикалық, модификациялық, тест, кейс, чеклист, геймикациялық бағдарламалар құрастыру. Gamma AI, WorkPPT, SlidesGPT платформалары https://ppt.softtooler.com/?planType=1&gad_source=
|
1 |
Дәріс |
|
12 |
АІ презентациялармен жұмыс. SmallPPT, Autoppt AI, SlidesGo, Gamma, PresentationsAI, Adobe Express, Mentimeter, AI-PoweredTemplate, SlidesGPT, SlidesAI жобалары. https://smallppt.com/?code=aTVM7x&gad_source https://app.autoppt.com/?code=QVQq61&gad https://slidesgo.com/ai-presentations https://www.adobe.com/express/create/ai/ https://www.mentimeter.com/features/ai-builder |
1 |
Практика |
|
13 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
14 |
Білім жүйесіндегі ЖИ (АІ) мәселелеріне қатысты ғылыми-зерттеу жұмыстары туралы шолу. Anthropic – American artificial intelligence research company, Center for AI Safety – US-based AI safety research center, Future of Humanity Institute – Defunct Oxford interdisciplinary research centre, Future of Life Institute – International nonprofit research institute, Google DeepMind – Artificial intelligence research laboratory, Machine Intelligence Research Institute – Nonprofit organization researching AI safety және басқа платформалардың білім жүйесіне ықпалы. |
1 |
Дәріс |
|
15 |
Білім жүйесіндегі ЖИ (АІ) мәселелеріне қатысты ғылыми-зерттеу жұмыстары бойынша ақпараттарды талдау. Mendeley, Jenni, Eskritor жобалары. Ғылыми материалдарды оптимизациялау. AI Writer бағдарламасы. https://app.eskritor.com/generate?utm_source=google-ads&utm_medium=cpc&utm_campaign=ESK%2FTier Meet Your Intelligent Research Assistant. https://jenni.ai/?utm_source=google&utm_medium=cpc |
1 |
Практика |
|
16 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
17 |
VideoGen жобасы туралы мағлұмат. AI Infographic, Napkin AI, Piktochat платформалары.
|
1 |
Дәріс |
|
18 |
VideoGen платформасында жұмыс істеу. Animation, Visualization бағдарламалары. AI Music Creator, McCrindleAI аппликациялары.
https://app.videogen.io/project/679ef612-40d6-4f13-ae70-c601e1315a5b |
1 |
Практика |
|
19 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
20 |
Gemini 2.0 Flash, DeepSeek, ChatGPT, Smodin, Diffit платформасында сабақ жоспарын құру туралы |
1 |
Дәріс |
|
21 |
Gemini 2.0 Flash, DeepSeek, ChatGPT, ChatbotApp AI, Smodin, Diffit платформасында сабақ жоспарын құруға арналған жұмыстар. https://gemini.google.com/app/cc8692c4c2a36a7e https://chatbotapp.ai/deepseek?utm_source=GoogleAd https://smodin.io/humanizer?gad_source=1&gclid=C
|
1 |
Практика |
|
22 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
23 |
Яндекс Учебник платформасы туралы семинар |
1 |
Дәріс |
|
24 |
Яндекс Учебник, Яндекс Образование платформаларымен жұмыс. YaC 22. Машинное обучение. QuillBot порталы арқылы жаттығуларды тексеру https://education.yandex.ru/lab/library/main/?grade=5 https://education.yandex.ru/knowledge/yac-22-mashinnoe-obuchenie https://quillbot.com/paraphrasing-tool?utm_medium
|
1 |
Практика |
|
25 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
26 |
YandexGPT-3 туралы ақпарат. CompasAI қосымшалары. |
1 |
Дәріс |
|
27 |
YandexGPT- 3 функционалымен жұмыс істеу. Қазақстандағы мектеп құрылысы туралы ақпарат |
1 |
Практика |
|
28 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
29 |
Персоналды оқыту технологиясы туралы шолу. Bing, Gengraft платформалары. |
1 |
Дәріс |
|
30 |
Персоналды оқыту технологиясы бойынша жұмыс. AIEd платформасына этнопедагогика және ұлттық тәлім-тәрбие құндылықтарының кіріктірілуі. Біртұтас тәрбие және білімді дамытудың мемлекеттік бағдарламаларын іске асыруда Ұлттық құндылықтар Хабын (технопаркін) құру.
https://www.understood.org/en/articles/personalized-learning-what-you-need-to-know |
1 |
Практика |
|
31 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
32 |
Khan Academy білім платформасындағы персоналды оқыту бағдарламалары. ComicsmarkerAI платформасы. |
1 |
Дәріс |
|
33 |
Khan Academy білім платформасындағы персоналды оқыту бағдарламаларымен жұмыс
https://www.khanacademy.org/college-careers-more/ai-for-education |
1 |
Практика |
|
34 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
35 |
Үй тапсырмаларына арналған Grammarly, Turnitin бағдарламары. |
1 |
Дәріс |
|
36 |
Grammarly, Turnitin бағдарламары арқылы үй жұмысын орындау. Детектор әдісін қолдану. Visual Content Generation әдісі. CompasAI бағдарламасы. https://justdone.ai/ai-detector?utm_source=google&utm_medium=cpc&utm |
1 |
Практика |
|
37 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
38 |
Білімді ЖИ арқылы бағалаудағы Evalart бағдарламасы. Контент құру, тест құрастыру, тексеру. AI Tutor, AI Mentor, AI Coach бағдарламалары. Teachy платформасы. https://evalart.com/en/?utm_medium=cpc&utm_source https://www.teachy.app/?gad_source=1&gclid=CjwKCAiA5
|
1 |
Дәріс |
|
39 |
Evalart және Teachy бағдарламасымен жұмыс істеу https://www.teachy.app/?gad_source=1&gclid=CjwKCAiA5 https://tutorai.me/create-course
|
1 |
Практика |
|
40 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
41 |
DALL·E платформасы туралы мағлұмат. DeepSeekAI, Getspeechflow аппликациялары. |
1 |
Дәріс |
|
42 |
DALL·E платформасымен жұмыс істеу. DeepSeekAI бағдарламасы.
|
1 |
Практика |
|
43 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
44 |
Artiphoria AI платформасы туралы ақпарат. |
1 |
Дәріс |
|
45 |
Artiphoria AI платформасымен жұмыс. ClaudeAI аппликациясы. Educatioon ChatbotAI қосышалары.
https://www.artiphoria.ai/?gad_source=1&gclid= |
1 |
Практика |
|
46 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
47 |
Midjourney платформаcы.. Getbutton Chatbot аппликациясын ашу. StabilityAI, SeaArt AI аппликациялары. |
1 |
Дәріс |
|
48 |
Midjourney платформаcымен жұмыс. https://www.midjourney.com/home https://admin.getbutton.io/chatbots https://stability.ai/stable-image https://www.seaart.ai/ai-tools/ai-video-generator?ad=WWGGAIVIDEO3&gad_source=1&gclid=Cj |
1 |
Практика |
|
49 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
50 |
D-ID, FotorAI платформалары. Chatbotbuilder бағдарламасы. Creator workshop бағдарламасы.
|
1 |
Дәріс |
|
51 |
D-ID платформаcымен жұмыс. Checlist технологиясы. https://studio.d-id.com/?_gl=1*n5wkdc*_gcl_au*ND https://www.chatbotbuilder.ai/ https://www.fotor.com/features/ai-animation-generator/
|
1 |
Практика |
|
52 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
53 |
KlingAI платформасы. OpenArt бағдарламасы. BigQuery Data Analysis AI, DataGPT аппликациялары. |
1 |
Дәріс |
|
54 |
KlingAI платформасымен жұмыс. https://klingai.com/text-to-video/new https://openart.ai/home?utm_source=google&utm_mediume https://cloud.google.com/solutions/data-analytics-and-ai?gad_source=1&gclid=CjwKCAiAiOa9BhBqEiwABC |
1 |
Практика |
|
55 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
56 |
Renderforest платформасы. Krea AI бағдарламасы. CharacterAI платформасы. Tagline, Greeting, Visibility бағдарламалары. |
1 |
Дәріс |
|
57 |
Renderforest платформасымен жұмыс. |
1 |
Практика |
|
58 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
59 |
Pika платформасы. Suno платформасы. |
1 |
Дәріс |
|
60 |
Pika платформасымен жұмыс. Red Time бағдарламасы. |
1 |
Практика |
|
61 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
62 |
Runway платформасы. Copilot. Microsoft бағдарламасы. Elevenlabs платформасы. Synthetic media, Deep Fake жобалары. |
1 |
Дәріс |
|
63 |
Runway платформасымен жұмыс. https://runwayml.com/research/gen-2 |
1 |
Практика |
|
64 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
65 |
Luma платформасы. Developing Creative Skills бағдарламасы. Riffusion AI бағдарламасы. |
1 |
Дәріс |
|
66 |
Luma платформасымен жұмыс. Сурет арқылы дыбыс жазу. Promt: Kazakh folk, dombyra strings, traditional dombra rhythms, modal scales бойынша генерациялау. |
1 |
Практика |
|
67 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
68 |
Tensorflow платформасы. Udio AI, Supentone қосымшалары. |
1 |
Дәріс |
|
69 |
Tensorflow платформасымен жұмыс. Udio AI музыкалық бағдарламасы. Promt жазу. Voice Cloning жобасы. |
1 |
Практика |
|
70 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
71 |
AI Book, Google Studio AI платформалары. Google DeepMind аппликациясы. AlphaFold бағдарламасы. |
1 |
Дәріс |
|
72 |
AI Book, Google Studio AI платформаларымен жұмыс. AI Writer бағдарламасы. https://go2.designrr.io/wordgenie2?utm_source=googl https://app.simplified.com/ai-writer/document/14604788/e3cfcda1-1cee-472b-b3cc-53a1d8831b4a |
1 |
Практика |
|
73 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
74 |
AI Story Generator, NotebookLM платформалары. AIVA (Artificial Intelligence Virtual Artist) музыкалық бағдарламасы. DubverseAI аппликациясы. AI Architecture Generator жобасы. |
1 |
Дәріс |
|
75 |
AI Story Generator, NotebookLM платформаларымен жұмыс. |
1 |
Практика |
|
76 |
Авторлық презентациялық жоба қорғау |
1 |
Инфографика |
|
77 |
Edidpad платформасы. SoraAI бағдарламасы. Flux (text-to-image model) технологиясы. RoomsGPT аппликациясы. |
1 |
Дәріс |
|
78 |
Edidpad платформасымен жұмыс. |
1 |
Практика |
|
79 |
Coloring Book технологиясы. Alice and Sparkle, Zarya of the Dawn ЖИ кітаптары. MandalaAI платформасы. |
1 |
Дәріс |
|
80 |
Coloring Book технологиясын Amazon платформасында локализациялау. Artificial intelligence art бағдарламасы. https://www.amazon.com/s?k=amazon+ebooks+for+kind https://www.mandalagaba.com/#p4F5B9 https://openart.ai/generator/mandala http://anna-volkova.blogspot.com/2016/04/mandala-tut.html https://elements.envato.com/ru/mandala-generator-pro-QWLVULE |
1 |
The Kindle Publishing |
Аталған материалдар негізінде жалпы орта білім беретін мектептердегі педагогтардың АІ (ЖИ) және цифрлық құзыреттіліктерін дамыту теориялық және практикалық формадағы біліктіліктерін арттыру курстары арқылы іске асырылу көзделуде. Бізідің назарымызға іліккен әлемдік деңгейдегі АІ (ЖИ) платформаларында бүгінгі таңда екі мыңнан астам (2 000) платформалардағы білім, тәрбие, педагогикалық технологиялар және басқа мектептегі ұлттық тәлім-тәрбие жұмыстарына қатысы бар ресурстарға терең талдау жасалды.
Білім жүйесіндегі Жасанды интеллект негіздерінің ендірідуіне байланысты озық тәжірибелер мен ғылым зерттеулер, атап айтқанда Artificial Intelligence in Education немесе Artificial Intelligence in Pedagogy платформалары бойынша қол жеткізілген тиімді, қол жетімді, инновациялық мүмкіндіктері зор цифрлық-электрондық контенттер бір жүйеге келтірілді.
4. Бағдарламаның мақсаты, міндеттері мен күтiлетiн нәтижелерi
Мақсаты: Жаһандық Artificial Intelligence in Pedagogy (AI Ped) цифрлық экожүйесіне ұлттық тәлім-тәрбие құндылықтарының (этнопедагогикалық мұралардың) интеграциялануының теориялық һәм практикалық негіздерін айқындау. Жалпы орта білім беретін педагогтардың АІ (ЖИ) құзыреттіліктерін қалыптастыруда заманауи цифрлық-электрондық платформаларды тиімді игерулерінің ғылыми-әдістемелік жолдарын айқындау.
Міндеттері:
- Artificial Intelligence феноменінің технологиялық, трансформациялық, цифрлық, сегментациялық, инновациялық, сервистік, ресурстық жетістіктерінің білім жүйесіне әсерінің ақпараттық базасын құру;
- Әлемдік деңгейде қолға алынып жатқан Artificial Intelligence in Education (AI Ed) саласы бойынша, ғылыми-зерттеу, теориялық және практикалық озық тәжірибелер бойынша ақпараттық-аналитикалық мағлұматтар беру;
- Artificial Intelligence in Pedagogy (AI Ped) және Artificial Intelligence in Education (AI Ed) платформаларының ерекшеліктері туралы салыстырмалық талдау жасау;
- Жасанды Интеллект немесе Artificial Intelligence жетістіктеріне негізделген білім технологиялары (GPT-4o, Perplexity PRO, Google Gemini, Microsoft Copilot, DeepSeek, State of the Art (SOTA), like Deep Learning (DL), Natural Language Processing (NLP), Machine Learning (ML), Large Language Model (LLMs), YandexGPT, GigaChat, қазақстандық Bilimland, QazaqGPT, BondayAI, AishaAI, ISSAI KAZ-LLM т.б) туралы ақпарат беру;
- Білім беру мекемелеріндегі оқу-тәрбие жұмыстарына педагогикалық ықпал етіп жатқан ауқымды АІ жобалар (Midjourney, Runway, Renderforest, Luma AI, DALL-E3, Gamma AI, Mandala Generator, D-ID, KlingAI, Genmo, Suno, TensorFlow, Adobe Illustrator т.б) һақында мағлұматтар беру;
- АІ (ЖИ) саласындағы халықаралық педагогикалық этика, плагиат, юруспруденция бойынша құжаттар мен заңнамалық ережелер туралы тақырыптық дискурстар ұйымдастыру.
- Этнопедагогикалық контенттердің, ұлттық тәрбие немесе ұлттық тәлім-тәрбие терминдерін ChatGPT, Gemini, YandexGPT, AI Writer, ISSAI KAZ-LLM платформаларында локализацияландыру;
- AIEd форматында оқу-тәрбие, әлеуметтік жұмыс, тәрбие технологиялары мен оқытудың дидактикалық әдістемелерін, ғылыми мақалалар мен инновациялық жобаларлың қазақстандық электронды-цифрлық технологиялық Хабы платформасын құру;
- әлемдік деңгейдегі АІ (ЖИ) платформалары туралы толық мағлұматтар беру;
- АІ платформаларындағы білім, оқу-тәрбие жұмыстарына қатысты ресурстарды талдау;
- АІ (ЖИ) саласындағы отандық және халықаралық заңдар мен құжаттар туралы толық ақпараттарды иелену;
- Қазақстандық АІ цифрлық өнімдерінің ерекшеліктері мен артықшылықтары туралы тәжірибелер алмасу;
- әр педагогтың АІ (ЖИ) ресурстарын пайдалана отырып жеке педагогикалық контенттер құрастырларына қолдау көрсету;
- қазақ халқының ұлттық құндылықтары, тарихи-мәдени, діни-рухани, этнопедагогикалық және этнопсихологиялық мұраларының АІ (ЖИ) платформаларына интеграциялану мәселелеріне назар аудару;
- OpenAI компаниясының цифрлық өнімдері мен сервистері, OpenAI Five, GPT-12344o, DALL·E, OpenAI Codex, ChatGPT, SearchGPT, Sora o1o3, Deep Research, Whisper (speech recognition system), MuseNet, Jukebox және басқа платформалармен жақын танысу;
- ChatGPT 4о, State of the Art (SOTA), like Deep Learning (DL), Natural Language Processing (NLP), Machine Learning (ML), Large Language Model (LLMs) және басқа аппликацияларды меңгеру;
- мектептегі оқу-тәрбие жұмыстарына қатысты SmallPPT, Autoppt AI, SlidesGo, Gamma, PresentationsAI, Adobe Express, Mentimeter,AI-Powered Template, SlidesGPT, SlidesAI т.б презентациялар туралы толық аппликациялармен жұмыс істеу;
- Қазақстандық Alem AI, Qazaq GPT, BondayAI, AishaAI, ISSAI KAZ-LLM платформалары мүмкіндіктерін пайдалану;
- қазіргі білім саласына ендіріле бастаған Artificial Intelligence in Education (AIEd), Artificial Intelligence in Higher Education (AIEd HE), Artificial Intelligence in Secondary Education (AIEd SE), Artificial Intelligence in Primary Education (AIEd PE), Artificial Intelligence in Early Childhood Education (ECE), Artificial Intelligence in Non-Formal Education (AIEd NFE), ChatGPT in Pedagogical Science (GPT PS) және басқа ақпараттарды талдау және пайдалану;
- Anthropic – American artificial intelligence research company, Center for AI Safety – US-based AI safety research center, Future of Humanity Institute – Defunct Oxford interdisciplinary research centre, Future of Life Institute – International nonprofit research institute, Google DeepMind – Artificial intelligence research laboratory, Machine Intelligence Research Institute – Nonprofit organization researching AI safety жетістіктерін меңгеру;
5. Бағдарламаның құрылымы мен мазмұны
Бағдарлама 80 сағаттық білім жетілдіру курсы бойынша жазылды. Бағдарламаны жүзеге асыруда теориялық, практикалық, өздік жұмыс формалары қолданылады. Материалдарды игеру дәріс, инфографика дайындау, кері байланыс, рефлексия, авторлық презентациялар қорғау әдістері бойынша іске асырылады. Бағдарлама тақырыптары мынадай ретпен сұлбаланды.
1. Жасанды Интеллект немесе Artificial Intelligence феномені туралы шолу. AI (ЖИ) және Neural Networks туралы мағлұмат. Promt және Request формулировкалар технологиясы. AI Chat-bot өнімдері туралы мағлұмат. Atlas of AI кітабы.
2. ChatGPT, Gemini, YandexGPT, Institute of Smart Systems and Artificial Intelligence (ISSAI) сайттарына тіркелу. Авторлық презентациялық жоба қорғау.
3. АІ (ЖИ) саласындағы халықаралық педагогикалық этика, плагиат, юруспруденция бойынша құжаттар мен заңнамалық ережелер. UNESCO құжаттары. The Rise of Artificial Intelligence and Deepfakes материалдары.
Artificial Intelligence Act құжаттары.
4. Авторлық презентациялық жоба қорғау. General Data Protection Regulation, NOYB – European Center for Digital Rights, European Data Protection Board құжаттары.
5. OpenAI компаниясының цифрлық өнімдері мен сервистері. OpenAI Five, GPT-12344o, DALL·E, OpenAI Codex, ChatGPT, SearchGPT, Sora o1o3, Deep Research, Whisper (speech recognition system), MuseNet, Jukebox және басқа платформалар.
6. OpenAI компаниясының цифрлық өнімдері мен сервистерімен танысу. AI Gamification платформасы. Breakout EDU, Trivenet, Quizlet, Toovari, PlayBrighter жобалары.
7. Авторлық презентациялық жоба қорғау. АІ арқылы білім контентін сұлбалау.
8. ChatGPT платформасы туралы мағлұмат.
9. ChatGPT платформасымен жұмыс. Message ChatGPT, Greate Image, Get Advise, Analyze Data, Brainstorm т.б сегменттерді локациялау.
10. Авторлық презентациялық жоба қорғау.
11. АІ презентациялар туралы ақпарат. Дидактикалық, модификациялық, тест, кейс, чеклист, геймикациялық бағдарламалар құрастыру. Gamma AI, WorkPPT, SlidesGPT платформалары
12. АІ презентациялармен жұмыс. SmallPPT, Autoppt AI, SlidesGo, Gamma, PresentationsAI, Adobe Express, Mentimeter, AI-PoweredTemplate, SlidesGPT, SlidesAI жобалары.
13. Авторлық презентациялық жоба қорғау.
14. Білім жүйесіндегі ЖИ (АІ) мәселелеріне қатысты ғылыми-зерттеу жұмыстары туралы шолу. Anthropic – American artificial intelligence research company, Center for AI Safety – US-based AI safety research center, Future of Humanity Institute – Defunct Oxford interdisciplinary research centre, Future of Life Institute – International nonprofit research institute, Google DeepMind – Artificial intelligence research laboratory, Machine Intelligence Research Institute – Nonprofit organization researching AI safety және басқа платформалардың білім жүйесіне ықпалы.
15. Білім жүйесіндегі ЖИ (АІ) мәселелеріне қатысты ғылыми-зерттеу жұмыстары бойынша ақпараттарды талдау. Mendeley, Jenni, Eskritor жобалары. Ғылыми материалдарды оптимизациялау. AI Writer бағдарламасы.
16. Авторлық презентациялық жоба қорғау.
17. VideoGen жобасы туралы мағлұмат. AI Infographic, Napkin AI, Piktochat платформалары.
18. VideoGen платформасында жұмыс істеу. Animation, Visualization бағдарламалары. AI Music Creator, McCrindleAI аппликациялары.
19. Авторлық презентациялық жоба қорғау.
20. Gemini 2.0 Flash, DeepSeek, ChatGPT, Smodin, Diffit платформасында сабақ жоспарын құру туралы.
21. Gemini 2.0 Flash, DeepSeek, ChatGPT, ChatbotApp AI, Smodin, Diffit платформасында сабақ жоспарын құруға арналған жұмыстар.
22. Авторлық презентациялық жоба қорғау.
23. Яндекс Учебник платформасы туралы семинар.
24 Яндекс Учебник, Яндекс Образование платформаларымен жұмыс.
22. Машинное обучение. QuillBot порталы арқылы жаттығуларды тексеру
25. Авторлық презентациялық жоба қорғау 1 Инфографика
26. YandexGPT-3 туралы ақпарат. CompasAI қосымшалары.
27. YandexGPT- 3 функционалымен жұмыс істеу. Қазақстандағы мектеп құрылысы туралы ақпарат
28. Авторлық презентациялық жоба қорғау.
29. Персоналды оқыту технологиясы туралы шолу. Bing, Gengraft платформалары.
30. Персоналды оқыту технологиясы бойынша жұмыс. AIEd платформасына этнопедагогика және ұлттық тәлім-тәрбие құндылықтарының кіріктірілуі. Біртұтас тәрбие және білімді дамытудың мемлекеттік бағдарламаларын іске асыруда Ұлттық құндылықтар Хабын (технопаркін) құру.
31. Авторлық презентациялық жоба қорғау.
32. Khan Academy білім платформасындағы персоналды оқыту бағдарламалары. ComicsmarkerAI платформасы.
33. Khan Academy білім платформасындағы персоналды оқыту бағдарламаларымен жұмыс
34. Авторлық презентациялық жоба қорғау.
35. Үй тапсырмаларына арналған Grammarly, Turnitin бағдарламары.
36. Grammarly, Turnitin бағдарламары арқылы үй жұмысын орындау. Детектор әдісін қолдану. Visual Content Generation әдісі. CompasAI бағдарламасы.
37. Авторлық презентациялық жоба қорғау.
38. Білімді ЖИ арқылы бағалаудағы Evalart бағдарламасы. Контент құру, тест құрастыру, тексеру. AI Tutor, AI Mentor, AI Coach бағдарламалары. Teachy платформасы.
39. Evalart және Teachy бағдарламасымен жұмыс істеу
40. Авторлық презентациялық жоба қорғау.
41. DALL·E платформасы туралы мағлұмат. DeepSeekAI, Getspeechflow аппликациялары.
42. DALL·E платформасымен жұмыс істеу. DeepSeekAI бағдарламасы.
43 Авторлық презентациялық жоба қорғау.
44. Artiphoria AI платформасы туралы ақпарат.
45. Artiphoria AI платформасымен жұмыс. ClaudeAI аппликациясы. Educatioon ChatbotAI қосышалары.
46. Авторлық презентациялық жоба қорғау.
47. Midjourney платформаcы.. Getbutton Chatbot аппликациясын ашу. StabilityAI, SeaArt AI аппликациялары.
48. Midjourney платформаcымен жұмыс.
49. Авторлық презентациялық жоба қорғау.
50. D-ID, FotorAI платформалары. Chatbotbuilder бағдарламасы. Creator workshop бағдарламасы.
51. D-ID платформаcымен жұмыс. Checlist технологиясы.
52. Авторлық презентациялық жоба қорғау 1 Инфографика
53. KlingAI платформасы. OpenArt бағдарламасы. BigQuery Data Analysis AI, DataGPT аппликациялары.
54. KlingAI платформасымен жұмыс.
55. Авторлық презентациялық жоба қорғау.
56. Renderforest платформасы. Krea AI бағдарламасы. CharacterAI платформасы. Tagline, Greeting, Visibility бағдарламалары.
57. Renderforest платформасымен жұмыс.
58. Авторлық презентациялық жоба қорғау.
59 Pika платформасы. Suno платформасы.
60. Pika платформасымен жұмыс. Red Time бағдарламасы.
61. Авторлық презентациялық жоба қорғау.
62. Runway платформасы. Copilot. Microsoft бағдарламасы. Elevenlabs платформасы. Synthetic media, Deep Fake жобалары.
63. Runway платформасымен жұмыс.
64. Авторлық презентациялық жоба қорғау.
65. Luma платформасы. Developing Creative Skills бағдарламасы. Riffusion AI бағдарламасы.
66. Luma платформасымен жұмыс. Сурет арқылы дыбыс жазу. Promt: Kazakh folk, dombyra strings, traditional dombra rhythms, modal scales бойынша генерациялау.
67. Авторлық презентациялық жоба қорғау.
68. Tensorflow платформасы. Udio AI, Supentone қосымшалары.
69. Tensorflow платформасымен жұмыс. Udio AI музыкалық бағдарламасы. Promt жазу. Voice Cloning жобасы.
70. Авторлық презентациялық жоба қорғау.
71. AI Book платформасы. Google DeepMind аппликациясы. AlphaFold бағдарламасы.
72. AI Book платформасымен жұмыс. AI Writer бағдарламасы.
73. Авторлық презентациялық жоба қорғау.
74. AI Story Generator платформасы. AIVA (Artificial Intelligence Virtual Artist) музыкалық бағдарламасы. DubverseAI аппликациясы. AI Architecture Generator жобасы.
75. AI Story Generator платформасымен жұмыс.
76. Авторлық презентациялық жоба қорғау.
77. Edidpad платформасы. SoraAI бағдарламасы. Flux (text-to-image model) технологиясы. RoomsGPT аппликациясы.
78. Edidpad платформасымен жұмыс.
79. Coloring Book технологиясы. Alice and Sparkle, Zarya of the Dawn ЖИ кітаптары. MandalaAI платформасы.
80. Coloring Book технологиясын Amazon платформасында локализациялау. Artificial intelligence art бағдарламасы.
6. Оқу процесін ұйымдастыру
Жалпы орта білім беретін мектептердегі педагогтардың АІ (ЖИ) саласындағы біліліктілігін арттыру алдын ала белгіленген оқу-тақырыптық жұмыс жоспары бойынша жүзеге асырылады. Жалпы курсты ұйымдастыру 80 сағаттық оқу жоспары негізінде құрылады.
Біліктілікті арттыру курсы онлайн, оффлайн және аралас форматта 40-сағат теориялық жүктемесін құраса, практикалық бағытта – 40 сағат болып белгіленеді.
Дәріс сағаты (40 сағат) бүгінгі замандағы АІ (ЖИ) жетістіктерінің білім саласына енуі мен ықпалы мәселелері негізінде жүргізіледі. Теориялық ақпараттар тек хабарлама ретінде жасалмай, әр тақырыптың маңыздылығы мен бүгінгі қоғамдағы қолдану аясына қатысты нақты цифрлық-электрондық ресурстар материалдарын қосымша үйрену мен пайдалану жағдайларымен тығыз байланыстар жүзеге асырылады. Оқытудың тиімділігін арттыруда халықаралық жетекші білім беру технологияларына негізделген біліктілікті арттыру құралдары, атап айтқанда Support learning processes (оқыту үрдісін жандандыру), Promote and optimize learning (оқытуды тиімді ұйымдастыру және ізгілендіру), Increase motivation to learn (білім беру сапасын арттырудағы мотивациялық әрекеттер), Making connections more understandable (қиындықтарды жеңудегі қарым-қатынасты нығайту), Facilitate the acquisition of knowledge, skills and new competencies (білік пен дағды құзерттіліктерін қалыптастырудың жаңа мүмкіндіктерін ашу) кеңінен пайдалану болып табылады.
Теориялық форматтағы жұмыстарды жүзеге асыруда әлемдегі жетекші білім трендтері мен оқыту әдістемелері қолданылады. Онда мынадай стратегиялық бағыттар жетекші позицияны қамтиды.
1. Персоналды оқыту (Personal learning) технологиясы.
2. Сабақ тақырыбын зерттеу (Lesson Stady).
3. Педагогтың профессионалдық құзыреттілігін арттыруды зерттеуге (Action Research) арналған тұжырымдар.
4. Оқытудың бес тағанын (The SQ3R Studying Technique) дамыта отырып (Survey-Шолу, Question-сұрау, Read-оқу, Recite-жеткізу, Review-Қайталау) курс бағдарламасына енгізу.
5. Оқытудың дәстүрлі және инновациялық технологияларын интеграциялануына негізделген Loci-Methode (Memory OS, Memory Palace Training) білім платформалары.
6. Тақырыпты тереңде отырып танымдық қабілеттерді дамытуға арналған Feynman-Methode (Note, Explain Everything) заманауи оқыту бағдарламалары.
7. Сабақтың мерзімі мен уақытын тиімді (Time Management) пайдалануға бағытталған Pomodoro-Technique (Time Stream, Pomodoro Tracker) білім беру платформалары.
8. Оқу бағдарламасына қатысты маңызды ақпараттарды тиімді қайталауға арналған Active Recall (Retain, Anki) EdTech платформалары.
9. Коммуникативтік қарым-қатынастарды белсендіруге арналған Flash (Brainstorming) бағдарламасы.
10. Топтық жұмыстар арқылы мәселені шешудің тиімді жолдарын бірлесіп іздестірудегі Cornell Method педагогикалық тәжірибелері.
11. Қол жеткізген білімдердің сапалы деңгейлерін анықтаудағы Expert discussion бағдарламасы.
12. Білім деңгейлерін пысықтауда қиындықтар тудыртқан проблемаларды анықтаудағыThe keyword principle әдістері.
13. Сабақты меңгеруге қажетті 5-step reading method әдістері.
14. Тапсырмаларды сапалы орындау мен негізгі атауларды есте сақтауға арналған The 3-2-1 method платформалары.
15. Сабақтан алған білімдерді күнделікті өмір тәжірибесіндегі көріністерін сипаттауға бағытталған The Leitner algorithm бағдарламасы.
16. Оқытылған пән немесе тақырып бойынша әр адамның когнитивтік қабілеттерін дамытуға арналған Mindmap білім технологиясы.
17. Маңызды ақпараттарды нәтижелі пайдаланудағы мнемоникалық әдістерді игерудегі The Loci Method оқыту бағдарламалары.
18. Оқыту барысындағы күрделі тақырыптарды меңгеруде білім алушының назарын ерекше аударуға арналған Set learning routine білім беру бағдарламалары.
7. Бағдарламаны оқу-әдістемелік қамтамасыз ету
Курс бағдарламасы дәстүрлі, инновациялық және аралас форматта ұйымдастырылады. Тыңдаушылар теориялық және практикалық білімдерін ұштастыру барысында, жоғарыда көрсетілген тақырыптарды жеке қарастыра отырып талдау жүргізеді. Аталған материалдар негізінде жалпы орта білім беретін мектептердегі педагогтардың АІ (ЖИ) және цифрлық құзыреттіліктерін дамытуда мынадай платформалармен тығыз жұмыс жасауға ұсыныс беріледі.
1. Жасанды Интеллект немесе Artificial Intelligence феномені туралы шолу. AI (ЖИ) және Neural Networks туралы мағлұмат. Promt және Request формулировкалар технологиясы. AI Chat-bot өнімдері туралы мағлұмат. Atlas of AI кітабы.
2 ChatGPT, Gemini, YandexGPT, Institute of Smart Systems and Artificial Intelligence (ISSAI) сайттарына тіркелу.
https://venngage.com/ai-tools/infographic-generator
https://gemini.google.com/app/cc8692c4c2a36a7e
https://issai.nu.edu.kz/about-us/
https://en.wikipedia.org/wiki/Atlas_of_AI#/media/File
https://www.squibler.io/ai-story-generator
3. АІ (ЖИ) саласындағы халықаралық педагогикалық этика, плагиат, юруспруденция бойынша құжаттар мен заңнамалық ережелер.
https://www.unesco.org/en/artificial-intelligence/recommendation-ethics
4. General Data Protection Regulation, NOYB – European Center for Digital Rights, European Data Protection Board құжаттары. 1 Инфографика
5. OpenAI компаниясының цифрлық өнімдері мен сервистері.
OpenAI Five, GPT-12344o, DALL·E, OpenAI Codex, ChatGPT, SearchGPT, Sora o1o3, Deep Research, Whisper (speech recognition system), MuseNet, Jukebox және басқа платформалар.
6. OpenAI компаниясының цифрлық өнімдері мен сервистерімен танысу. AI Gamification платформасы. Breakout EDU, Trivenet, Quizlet, Toovari, PlayBrighter жобалары.
7. АІ арқылы білім контентін сұлбалау.
https://chatgpt.com/?utm_source=google&utm_medium
8. ChatGPT платформасы туралы мағлұмат.
9. ChatGPT платформасымен жұмыс. https://chatgpt.com/
Message ChatGPT, Greate Image, Get Advise, Analyze Data, Brainstorm т.б сегменттерді локациялау
10. Авторлық презентациялық жоба қорғау. Инфографика.
11. АІ презентациялар туралы ақпарат. Дидактикалық, модификациялық, тест, кей с, чеклист, геймикациялық бағдарламалар құрастыру. Gamma AI, WorkPPT, SlidesGPT платформалары
https://ppt.softtooler.com/?planType=1&gad_source=
12. АІ презентациялармен жұмыс. SmallPPT, Autoppt AI, SlidesGo, Gamma, PresentationsAI, Adobe Express, Mentimeter, AI-PoweredTemplate, SlidesGPT, SlidesAI жобалары.
https://smallppt.com/?code=aTVM7x&gad_source
https://app.autoppt.com/?code=QVQq61&gad
https://slidesgo.com/ai-presentations
https://www.adobe.com/express/create/ai/
https://www.mentimeter.com/features/ai-builder
https://ai.poweredtemplate.com/
https://gamma.app/docs/-6xhmyza1lyeq6pe?mode=doc
13. Авторлық презентациялық жоба қорғау. Инфографика.
14. Білім жүйесіндегі ЖИ (АІ) мәселелеріне қатысты ғылыми-зерттеу жұмыстары туралы шолу. Anthropic – American artificial intelligence research company, Center for AI Safety – US-based AI safety research center, Future of Humanity Institute – Defunct Oxford interdisciplinary research centre, Future of Life Institute – International nonprofit research institute, Google DeepMind – Artificial intelligence research laboratory, Machine Intelligence Research Institute – Nonprofit organization researching AI safety және басқа платформалардың білім жүйесіне ықпалы.
15. Білім жүйесіндегі ЖИ (АІ) мәселелеріне қатысты ғылыми-зерттеу жұмыстары бойынша ақпараттарды талдау. Mendeley, Jenni, Eskritor жобалары. Ғылыми материалдарды оптимизациялау. AI Writer бағдарламасы.
https://app.eskritor.com/generate?utm_source=google-ads&utm_medium=cpc&utm_campaign=ESK%2FTier
Meet Your Intelligent Research Assistant. https://jenni.ai/?utm_source=google&utm_medium=cpc
https://www.mendeley.com/search/
https://deepai.org/chat/writer
Ұсынылып отырған тақырып педагогтардың біліктіліктерін арттыруда үлгі-жоспар ретінде қарастырылады. Оның толық мәтіндері кесте түрінде жоғарыда көрсетілген. Тақырыптар 80 сағаттық курс бағдарламасы бойынша жеке қамтылуы тиіс. Әр тақырыпты игеруде білім алушылар мен курс тыңдаушылары жоғарыдағы кестеде көрсетілген сілтемелер мен гиперсілтемелерді толықтай қолдана отырып теориялық білімдерін толықтырады, практикалық шеберліктерін шыңдайды.
8. Оқыту нәтижелерін бағалау
Курс бағдарламасын игеру барысында педагогтар теориялық және практикалық тәжірибелер бойынша жеке білімдерін жетілдіреді. Бағдарламаны іске асыруда кері байланыс, дикуссия, диалог, сын тұрғысынан ойлау технологиясы, жоба қорғау және кері байланыс бойынша кешенді жұмыстар жүргізіледі.
Дискуссия немесе пікірталас бойынша әлемдік деңгейдегі жетекші цифрлық коммуникативтік платформалар Educate Me, Mighty Networks, Thinkific, Slack, Vanilla Forms, Discourse, Flarum, Huddle, Nihg, Muut, Khoros сервистері арқылы жұмыс жүргізіледі.
Оқыту жұмыстары халықаралық жетекші педагогикалық тәжірибелерге, атап айтқанда Connect (Шығармашылық байланыс), Define (мәселені айқындау), Establish (менторлық жетістіктер), Participate (қауымдастықтар ерекшеліктері), Engage (ұжымдық әрекеттер), Locate (жергілікті тәжірибелер), Analyze (талдаунамалық сараптама), Explore (іске асыру), Develop (дамыта отырып оқыту), Describe (атқарылатын жұмыстар сипаттамсы), Prepare (алдын ала дайындық), Reflect (табыстарға қол жеткізу көрсеткіштері) және басқа озық педагогикалық технологияларға негізделе отырып игіліктену басты бағыттардың бірі болып табылады.
Жобаны қорғау ерекшеліктері
Курс бағдарламасын жүзеге асыруда жеткші орынға нақты тақырып бойынша жоба қорғау әрекеті болып табылады. Жобаны дайындау мен қорғау барысы дәстүрлі және ннновациялық бағытта ұйымдастырылады.
Алдымен курс бағдарламасы тақырыптарына сәйукс келетін жоба тақырыбы анықталады. Оның құрылымына міндетті түрде тақырып, жоба авторлары, жұмыстың орындалған мерзімі мен тұрғылықты жердің атауы, жұмыс орны және басқа реквизиттер кіреді. Жобаның басты бөліміне мазмұн, кіріспе, негізгі тақырып, қорытынды, қосымша материалдар жатады.
Кіріспеде:
- тақырыптың өзектілігі;
- мақсат пен міндеттер;
- қарастырылып отырған проблеманың шынайы көкейтестілігін ғылыми тұрғыдағы сипаттамасы;
- зерттеу жұмысына қатысты еңбектер мен ондағы таңдаған тақырыпқа қатысты ан ықтамалар мен тұжырымдар;
- қарастырылып отырған мәселенің қысқаша түйіндемесі;
- дереккөздер мен цифрлық ресурстар;
- тақырыптың мәнін ашатын зерттеу жұмысының негізгі идеясы;
- әлемдік ғылым, білім, инновация технологияларымен байланыстылығы мен сабақта стығы;
- материалдарды жинастыру, сараптау, талдау, салыстыру бағыттары бойынша атқарылған жұмыстардың нәтижелері;
- зерттеу жұмысының тақырыптық-күнтізбелік жоспары мен негізгі кезеңдері;
- зерттеу нәтижелерін бағалау;
- зерттеу барысындағы ғылыми-эксперименттік жұмыстар көрсеткіштері мен эмпирикалық нәтижелері;
- жүргізілген жұмыстың практикалық маңыздылығы мен оқу-тәрбие жұмыстарына енгізілу жолдары;
- заманауи талаптар негізінде атқарылған жұмыстың оқу-тәрбие процесіндегі дамытушылық, прогрессивтік, инновациялық, когнитивтік құзыреттіліктерді қалыптастырудағы рөлі;
- зерттеу жұмысын қорытындылау және пайдаланылған әдебиеттер мен цифрлық ресурстар сілтемелерін анықтау;
Жобаны қорғау барысында және оның маңыздылығын сипаттау барысында тақырыптың өзектілігі мен педагогикалық маңызы, мақсат пен міндеттердің бірізділігі, педагогикалық технологиялар мен оқыту методикасының қолданылуы, жобаның өміршеідігі мен миссиясы, практикалық мәні, жеке тұлғаны қалыптастырудағы рөлі, педагогикалық дизайн деңгейі, полилингвалдық және шешендік артықшылықтары, коммуникативтік құзыреттілігі мен аргументациялық деңгейі және басқа критерийлер қолданылады.
Жобаны бағалау 100 балл жүйесі бойынша анықталады. Ол үш деңгей бойынша бағаланады. Төмен деңгей (0-49), орташа деңгей (50-80), жоғары деңгей (80-100) балдарды құрайды. Осы сандық көрсекіштер жобаны қорғау, ауызша сұрақ-жауап, тест тапсырмалары, эссе және басқа жұмыстарды орындау барысында қолданылады.
9. Курстан кейінгі қолдау
Білім жетілдіру курсынан өткен кезеңнен кейін білім алушылар мен тыңдаушылар төмендегі ақпараттар бойынша ғылыми-әдістемелік жұмыстарды жалғастырады
1. Курсабаев М.К, Сайдахметов Б.С. ҰЛТТЫҚ ТӘЛІМ-ТӘРБИЕ ҚҰНДЫЛЫҚТАРЫНЫҢ ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN PEDAGOGY (AI PED) ПЛАТФОРМАСЫНА ИНТЕГРАЦИЯЛАНУЫНЫҢ ТЕОРИЯСЫ МЕН ПРАКТИКАСЫ факультатив курсының бағдарламасы (80 сағат). Proceedings of the 11th International Scientific Conference «World Scientific Reports» (October 16-17, 2025). Paris, France, 2025, ISBN 978-0-4625-4520-2, DOI 10.5281/zenodo.17401466, Published: 2025-10-19, World Scientific Reports, №9, 2025, Raris, France. Page 245-252. https://ojs.scipub.de/index.php/WSR/article/view/5
2. Kursabayev Mukhamedrakhim. ChatGPT-Pedagogy (AIEd NFE, PE, ECEІ, PS): generation, opportunities, technologies, risks and problems // Proceedings of the 4th International Scientific Conference «Modern Scientific Method», Vienna, Austria. – 2023. – № 4. – Page.153-159. – Modern Scientific Method, ISBN 978-5-4322-8315-3DOI 10.5281/zenodo.8374522. Published: 2023-09-25. https://ojs.publisher.agency/index.php/MSM/article/view/2150
3. ETHNO-PEDAGOGICAL CONTENT OF LOCALIZING KAZAKH CARVING PATTERNS ON THE AMAZON USA PLATFORM THROUGH THE AI MANDALA GENERATOR APPLICATION, Proceedings of the XIX International Scientific and Practical Conference, 27-28 March 2025, UDC 001.1, BBC 1, XVIII International Scientific and Practical Conference «The modern vector of the development of science», March 27-28, 2025, Philadelphia, USA. 71 p.,ISBN 978-92-44514-47-4, DOI https://doi.org/10.5281/zenodo.15119337 ,Page 45-53.
file:///D:/AI%20Ped-2025/art-AI-21-02-25/USA.P-2728032025-AIPed-Article-2025.pdf
4. Курсабаев М.К, Сайдахметов Б.С. Усвоение этнопедагогических знаний школьников при составлении научных текстов на платформе ChatGPT. Сборник научных статей Международного педагогического форума «Стратегии образования: подготовка кадров будущего», посвященного памяти общественного деятеля, академика Пралиева С.Ж. – Алматы: Казахский национальный педагогический университет имени Абая, Издательство «Ұлағат», 2023 г. – 190 с. (38-42), Б94 ISBN 978-601-353-092-5.
https://www.scribd.com/document/818196791/26-09%D0%A1%D0%
5. Курсабаев М.К.,Сайдахметов Б.С. Цифровые ресурсы ChatGPT как инструмент образовательной платформы. «Методология и практика педагогической науки и образования»: материалы международного круглого стола, посвященного 95-летию Казахского национального педагогического университета имени Абая, кафедры педагогики и видного казахстанского ученого, д.п.н, профессора Хмель Н. Д – Алматы: КазНПУим.Абая, 2023. – 232 с. ISBN 978-601-7834-10- 4. (94-97). https://www.scribd.com/document/818197732/%D0%A1
Тыңдаушылар курстан алған теориялық білімдерін практика жүзінде пайдалануда төменде көрсетілген сілетемелер бойынша жүзеге асырады.
1. ChatGPT. https://openai.com/
2. Қазақстандық Alem.AI платформасы. https://alem.ai/en/#about
3. “SQ3R: Survey-Question-Read-Recite-Review,” AdLit, https://www.adlit.org/in-the-classroom/strategies/sq3r-survey-question-read-recite-review
4. Paul Holt, “Enhancing Your Study Habits with PQ4R,” e-student.org, Sep 22, 2023, https://e-student.org/pq4r-study-method/
5. The six best learning methods for students in 2025. https://www.retain.cards/blog/6-effective-learning-methods-for-students
6. Learning methods - the 10 best methods to help your child!. https://greator.com/en/learning-methods/
7. Top 10 Online Community Platforms for Students 2026. https://www.educate-me.co/blog/online-community-platforms
8. BEST Learning Community. https://www.biology.iastate.edu/best-learning-community
9. Regulation (EU) 2024/1689 of the European Parliament and of the Council of 13 June 2024 laying down harmonised rules on artificial intelligence and amending Regulations (EC) No 300/2008, (EU) No 167/2013, (EU) No 168/2013, (EU) 2018/858, (EU) 2018/1139 and (EU) 2019/2144 and Directives 2014/90/EU, (EU) 2016/797 and (EU) 2020/1828 (Artificial Intelligence Act) (Text with EEA relevance). https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32024R1689
10. Жасанды интеллект туралы Қазақстан Республикасының Заңы 2025 жылғы 17 қарашадағы № 230-VIII ҚРЗ. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2500000230
11. Ethics of Artificial Intelligence. https://www.unesco.org/en/artificial-intelligence/recommendation-ethics
12. UNESCO member states adop first global agreemen on AI Ethics. https://www.helsinkitimes.fi/themes/themes/science-and-technology/20454-unesco-member
13. DALL·E 3. https://openai.com/index/dall-e-3/
14. Create unique AI generated images in 1-click. https://www.artiphoria.ai/?gad_source=1&gclid=CjwKCAiAqrG9BhAVEiwAaPu5zspF
15. https://www.midjourney.com/home .
16. Create AI| to Engage Your Audience. https://studio.did.com/?_gl=1*n5wkdc*_gcl_au*NDk3ODY4NDE0LjE3MzkzNzI1MDI .
18. https://gemini.google.com/app/cc8692c4c2a36a7e
10. Негізгі және қосымша әдебиеттер
1. Artificial intelligence. https://www.britannica.com/technology/artificial-intelligence
2. ChatGPT. https://openai.com/
3. Kasneci, E., Seßler, K., Küchemann, S., Bannert, M (2023). ChatGPT for good? on opportunities and challenges of large language models for education. Learning and Individual Differences, 103, 102274. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2023.102274
4. Rudolph, J., Tan, S., & Tan, S. ChatGPT: Bullshit spewer or the end of traditional assessments in higher education? // Journal of Applied Learning & Teaching. – 2023. – №6(1). – Page. 336-389. https://doi.org/10.37074/jalt.2023.6.1.9
5. Курсабаев М.К., Сайдахметов Б.С. Усвоение этнопедагогических знаний школьников при составлении научных текстов на платформе ChatGPT. Сборник научных статей Международного педагогического форума «Стратегии образования: подготовка кадров будущего», посвященного памяти общественного деятеля, академика Пралиева С.Ж. – Алматы: Казахский национальный педагогический университет имени Абая, Издательство «Ұлағат», 2023 г. – 190 с. ISBN 978-601-353-092-5. С. – 38-42. https://www.slideserve.com/kursabaev1961/piraliev-23-powerpoint-ppt-presentation.
6. Kursabayev Mukhamedrakhim. ChatGPT - Pedagogy (AIEd NFE, PE, ECEІ, PS): generation, opportunities, technologies, risks and problems // Proceedings of the 4th International Scientific Conference «Modern Scientific Method», Vienna, Austria. – 2023. – № 4. – Page.153-159. – Modern Scientific Method, ISBN 978-5-4322-8315-3DOI 10.5281/ zenodo. 8374522. Published: 2023-09-25. https://ojs.publisher.agency/index.php/MSM/article/view/2150
7. Курсабаев М.К.,Киякбаева У.К.,Даулет Н. Детская киберсреда «Bairn-Bala Robots» как устойчивое технотронное образовательное пространство // Вестник КазНПУ имени Абая, 2020. - № 4. С.- 176-185. DOI: https://doi.org/10.51889/2020-4.1728-5496.27
8. Гаркуша Н. С., Городова Ю. С. Педагогические возможности ChatGPT для развития когнитивной активности студентов // Профессиональное образование и рынок труда. – 2023. – Т. 11. – № 1. – С. 6-23 — URL. https://doi.org/10.52944/ PORT.2023.52.1.001
9. Cem Dilmegani. ChatGPT Education Use Cases, Benefits & Challenges in 2023. https://research.aimultiple.com/chatgpt-education/
10. ChatGPT: opportunities and challenges for education.” University of Cambridge, 5 April 2023, https://www.cam.ac.uk/stories/ChatGPT-and-education . Accessed 10 August 2023.
11. Лукинский И. С., Горшенева И. А., Сумина А. В. Использование искусственного интеллекта в качестве инструмента оптимизации научной деятельности: pro et contra // Психология и педагогика служебной деятельности. 2023. № 1. С. 99-102. https://doi.org/10.24412/2658-638X-2023-1-99-102 .
12. Terwiesch C. Would Chat GPT Get a Wharton MBA? A Prediction Based on Its Performance in the Operations Management Course / Mack Institute for Innovation Management at the Wharton School, University of Pennsylvania, 2023. https://mackinstitute.wharton.upenn.edu/wp-content/uploads/2023/01/ Christian-Terwiesch-Chat-GTP-1.24.pdf
13. Kamshat, A., Auyeskhan, U., Zarina, N., Alen, S., & Yeskazina, M. (2024, April). Integration AI techniques in Low-Resource Language: the case of Kazakh language. In 2024 IEEE AITU: Digital Generation (pp. 7-13). IEEE. https://ieeexplore.ieee.org/abstract/document/10585350
14. Jarassova, G. S., Abdigapbarova, U. M., Issabayeva, D. N., Abdulkarimova, G. A., Zhiyenbayeva, S. N., & Aitenova, E. A. (2024, April). Analysis of the use of Artificial intelligence tools in the training of future teachers. In Proceedings of the 2024 5th International Conference on Education Development and Studies (pp. 49-58). https://dl.acm.org/doi/abs/10.1145/3669947.3669950
15. Dilzhan, B. (2024). Teaching English and Artificial Intelligence: EFL Teachers’ Perceptions and Use of ChatGPT. SDU University (Dissertation).
16. Bekarystankyzy, A., Mamyrbayev, O., Mendes, M., Oralbekova, D., Zhumazhanov, B., & Fazylzhanova, A. (2023, July). Automatic speech recognition improvement for Kazakh language with enhanced language model. In Asian Conference on Intelligent Information and Database Systems (pp. 538-545). Cham: Springer Nature Switzerland. https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-42430-4_44
17. Zh, K., & Kucherbayeva, A. (2023). THE USE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN TEACHING ENGLISH AT A UNIVERSITY. Norwegian Journal of development of the International Science No, 123, 51.
https://nor-ijournal.com/wpcontent/uploads/2024/01/NJD_123.pdf#page=52
18. Sok, S., & Heng, K. (2024). Opportunities, challenges, and strategies for using ChatGPT in higher education: A literature review. Journal of Digital Educational Technology, 4(1), ep 2401. https://www.jdet.net/article/opportunities-challenges-and-strategies-for-using-chatgpt-in-higher-education-a-literature-review-14027
19. Mogavi, R. H., Deng, C., Kim, J. J., Zhou, P., Kwon, Y. D., Metwally, A. H. S., ... & Hui, P. (2024). ChatGPT in education: A blessing or a curse? A qualitative study exploring early adopters’ utilization and perceptions. Computers in Human Behavior: Artificial Humans, 2(1), 100027. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2949882123000270
20. Matthew, U. O., Oyekunle, D. O., Akpan, E. E., Oladipupo, M. A (2024). Generative Artificial Intelligence (AI) on Sustainable Development Goal 4 for Tertiary Education: Conversational AI With User-Centric ChatGPT-4. In Impacts of Generative AI on Creativity in Higher Education (pp. 259-288). IGI Global https://www.igi-global.com/chapter/generative-artificial-intelligence-ai-on-sustainable-development-goal-4-for-tertiary-education/355434
21. Измагамбетова, Р. (2024). CHATGPT ИНТЕГРАЦИЯСЫ: БІЛІМ БЕРУ ҚОСЫМШАСЫНА ЖАН-ЖАҚТЫ ШОЛУ. «Вестник НАН РК», 409(3), 101-109. https://journals.nauka-nanrk.kz/bulletin-science/article/view/6591
22. Zerui Yu. A Study of the Impact of ChatGPT on Secondary Education, Windermere Preparatory School, Windermere, FL, USA. https://wap.hillpublisher.com/UpFile/202308/20230825190025.pdf
DOI：http://dx.doi.org/10.26855/er.2023.07.016
23. Құрсабаев М.Қ.,- Жаћандану кеңістігіндегі ұлттық тәрбие және неопедагогика ћәм неопсихология ғибратнамасы // Халықаралық «Шоқан тағылымы-10» ғылыми-практикалық конференция материалдары.-Көкшетау, 2005, т 2А.,282 б.
24. Қазақ-нама : шығармалар жинағы / Құрсабаев, Мұхамедрахим ... – Астана : [Б.ж.], 2008. - 504 б., сурет., кесте; . – Библиогр.: 492-503 б. . – 9965-721-05-Х. Б.- 281. https://kazneb.kz/kk/catalogue/view/1105928
25. ChatGPT как вспомогательная педагогическая платформа. https://kaznpu.kz/ru/34393/news/
26. Kursabayev Mukhamedrakhim. ChatGPT-Pedagogy (AIEd NFE, PE, ECEІ, PS): generation, opportunities, technologies, risks and problems // Proceedings of the 4th International Scientific Conference «Modern Scientific Method», Vienna, Austria. – 2023. – № 4. – Page.153-159. – Modern Scientific Method, ISBN 978-5-4322-8315-3DOI 10.5281/zenodo.8374522. Published: 2023-09-25. https://ojs.publisher.agency/index.php/MSM/article/view/2150
27. Курсабаев М.К, Сайдахметов Б.С. Усвоение этнопедагогических знаний школьников при составлении научных текстов на платформе ChatGPT. Сборник научных статей Международного педагогического форума «Стратегии образования: подготовка кадров будущего», посвященного памяти общественного деятеля, академика Пралиева С.Ж. – Алматы: Казахский национальный педагогический университет имени Абая, Издательство «Ұлағат», 2023 г. – 190 с. (38-42), Б94 ISBN 978-601-353-092-5.
https://www.scribd.com/document/818196791/26-09%D0%A1%D0%
28. Курсабаев М.К.,Сайдахметов Б.С. Цифровые ресурсы ChatGPT как инструмент образовательной платформы. «Методология и практика педагогической науки и образования»: материалы международного круглого стола, посвященного 95-летию Казахского национального педагогического университета имени Абая, кафедры педагогики и видного казахстанского ученого, доктора педагогических наук, профессора Хмель Надежды Дмитриевны – Алматы: КазНПУим.Абая, 2023. – 232 с. ISBN 978-601-7834-10- 4. (94-97). https://www.scribd.com/document/818197732/%D0%A1
29. Institute of Smart Systems and Artificial Intelligence (ISSAI). https://issai.nu.edu.kz/about-us/
30. ChatGPT: opportunities and challenges for education.” University of Cambridge, 5 April 2023, https://www.cam.ac.uk/stories/ChatGPT-and-education. Accessed 10 August 2023.
31. Kasulis Cho, Kelly. "He made a children's book using AI. Then came the rage". The Washington Post. Retrieved 2023-02-24.
32. Author ChatGPT and Ammaar Reshi. Illustrator Midjourney (prompts by Ammaar Reshi), Language English. Publisher Ammaar Reshi, Publication date December 4, 2022, Pages 24. ISBN 979-8373324885.
33. DALL·E 3. https://openai.com/index/dall-e-3/
34. Create unique AI generated images in 1-click. https://www.artiphoria.ai/?gad_source=1&gclid=CjwKCAiAqrG9BhAVEiwAaPu5zspF
35. https://www.midjourney.com/home.
36. Create AI| to Engage Your Audience. https://studio.d-id.com/?_gl=1*n5wkdc*_gcl_au*NDk3ODY4NDE0LjE3MzkzNzI1MDI.
38. https://gemini.google.com/app/cc8692c4c2a36a7e
39. Мұхамедрахим Қыдырбайұлы. Қазақстан мектептері жанынан«Ұлттық құндылықтар хабын (технопаркін)» ашу. https://yvision.kz/post/m-hamedrahim-ydyrbay-ly-aza-stan-mektepteri-zhanynan-ltty-ndyly-tar-habyn-tehnoparkin-ashu-1002373
40. Саясат Нұрбек: «AI-Sana – жасанды интеллектіні дамытуға бағытталған бірегей бағдарлама». https://aikyn.kz/279520/sayasat-nu-rbek---ai-sana---zhasandy-intellektini-damytug-a-bag-yttalg-an-biregey-bag-darlama
41. Shao, Feng; Shen, Zheng (9 January 2022). "How can artificial neural networks approximate the brain?". Front. Psychol. 13: 970214. doi:10.3389/fpsyg.2022.970214. PMC 9868316. PMID 36698593. https://www.frontiersin.org/journals/psychology/articles/10.3389/fpsyg.2022.970214/full
42. What is a Neural Network? https://www.geeksforgeeks.org/neural-networks-a-beginners-guide/
43. Ethics of Artificial Intelligence. https://www.unesco.org/en/artificial-intelligence/recommendation-ethics
44. UNESCO member states adop first global agreemen on AI Ethics. https://www.helsinkitimes.fi/themes/themes/science-and-technology/20454-unesco-member
45. Müller VC (April 30, 2020). "Ethics of Artificial Intelligence and Robotics". Stanford Encyclopedia of Philosophy. Archived from the original on 10 October 2020.
46. Create Interactive Infographics with AI Generator. https://infogram.com/features/ai-infographic-generator
47. AI Chatbot Trained on Your Website. Outperforms Humans, 24/7. https://getbutton.io/m/chatgpt-bot-button?gad_source=1&gclid=CjwKCAiA5eC9BhA
48. Ward, Abby (2023-12-21). "How to Use Microsoft Copilot's New Suno AI Music Creation Tool". Tech.co. Retrieved 2024-04-05.
49. Chris Stokel-Walker. A Tech Worker Is Selling A Children's Book He Made Using AI. Professional Illustrators Are Pissed. https://web.archive.org/web/20230425062025/https://www.buzzfeednews.com/author
50. Cronin, Brian (2022-12-21). "AI-Created Comic Could Be Deemed Ineligible for Copyright Protection". CBR. Retrieved 2023-02-24.
51. Волкова А. Урок Adobe Illustrator: как нарисовать этнический символ или мандалу с помощью кистей Pattern Brush. https://anna-volkova.blogspot.com/2016/04/mandala-tut.html
52. Нейросеть рисует: Красивые и невероятные мандалы. https://dzen.ru/a/ZBw4__cIuBErxzBv
53. Яков И.С. 9 лучших генераторов мандалы с искусственным интеллектом. https://www.morningdough.com/ru/ai-tools/best-ai-mandala-gener
54. The Rise of Artificial Intelligence and Deepfakes. https://buffett.northwestern.edu/documents/buffett-brief_the-rise-of-ai-and-deepfake-technology.pdf
55. Grossman, Wendy M. "Atlas of AI, book review: Mapping out the total cost of artificial intelligence". ZDNet. Retrieved 23 January 2022.
56. Kris Freeman. 29 Gamification Tools to Jazz Up Your Learners in 2024!. https://xperiencify.com/gamification-tools/
57. How gamification using artificial intelligence can develop 21st century skills? https://consensus.app/questions/gamification-using-artificial-intelligence-develop-21st/
58. Yung-Hsiang Hu, Chieh-Lun Hsieh, Ellen S.N. Salac, Advancing freshman skills in information literacy and self-regulation: The role of AI learning companions and Mandala Chart in academic libraries, The Journal of Academic Librarianship, Volume 50, Issue 3, 2024, 102885, ISSN 0099-1333, https://doi.org/10.1016/j.acalib.2024.102885 .
59. 김은서. (2023). Colorbo: Envisioned Mandala Coloring through Human-AI Collaboration (Doctoral dissertation, 한양대학교) https://repository.hanyang.ac.kr/handle/20.500.11754/179794
60. Liu, C., Chen, H., Chiou, WK., Lin, R. (2019). Effects of Mandala Coloring on Mindfulness, Spirituality, and Subjective Well-Being. In: Rau, PL. (eds) Cross-Cultural Design. Methods, Tools and User Experience. HCII 2019. Lecture Notes in Computer Science(), vol 11576. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-22577-3_39
61. Deborah Elkis-Abuhoff, Morgan Gaydos, Robert Goldblatt, Marie Chen, Sage Rose,
Mandala drawings as an assessment tool for women with breast cancer,The Arts in Psychotherapy,
Volume 36, Issue 4, 2009, Pages 231-238, ISSN 0197-4556, https://doi.org/10.1016/j.aip.2009.04.004.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0197455609000549?via%3Dihub
62. Karoline Farias Koloszuki Maciel, Miguel David Fuentes-Guevara, Carolina da Silva Gonçalves, Pablo Machado Mendes, Eduarda Gomes de Souza, Luciara Bilhalva Corrêa, Mobile mandala garden as a tool of environmental education in an early childhood school in Southern Brazil, Journal of Cleaner Production, Volume 331, 2022, 129913, ISSN 0959-6526, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.129913. (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S095965262104083X)
63. Jiajing Zhang, Kang Zhang, Ren Peng, Jinhui Yu, Parametric Modeling and Generation of Mandala Thangka Patterns, Journal of Computer Languages, Volume 58, 2020, 100968, ISSN 2590-1184, https://doi.org/10.1016/j.cola.2020.100968 .
(https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2590118420300289)
65. Ворожейкина О.И, Бахитова А С, Ворожейкин Н.Н. История возникновения казахской графики, влияние на этнодизайн современных казахстанских СМИ // Вестник Курганского государственного университета. 2016. №1 (40). URL: https://cyberleninka.ru/article/n/istoriya-vozniknoveniya-kazahskoy-grafiki-vliyanie-na-etnodizayn-sovremennyh-kazahstanskih-smi (дата обращения: 23.02.2025).
66. Regulation (EU) 2024/1689 of the European Parliament and of the Council of 13 June 2024 laying down harmonised rules on artificial intelligence and amending Regulations (EC) No 300/2008, (EU) No 167/2013, (EU) No 168/2013, (EU) 2018/858, (EU) 2018/1139 and (EU) 2019/2144 and Directives 2014/90/EU, (EU) 2016/797 and (EU) 2020/1828 (Artificial Intelligence Act) (Text with EEA relevance). https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32024R1689
67. Қазақстандық Alem.AI платформасы. https://alem.ai/en/#about
69. “SQ3R: Survey-Question-Read-Recite-Review,” AdLit, https://www.adlit.org/in-the-classroom/strategies/sq3r-survey-question-read-recite-review
70. Paul Holt, “Enhancing Your Study Habits with PQ4R,” e-student.org, Sep 22, 2023, https://e-student.org/pq4r-study-method/
71. The six best learning methods for students in 2025. https://www.retain.cards/blog/6-effective-learning-methods-for-students
72. Learning methods - the 10 best methods to help your child!. https://greator.com/en/learning-methods/
73. Top 10 Online Community Platforms for Students 2026. https://www.educate-me.co/blog/online-community-platforms
74. BEST Learning Community. https://www.biology.iastate.edu/best-learning-community
75. Жасанды интеллект туралы Қазақстан Республикасының Заңы 2025 жылғы 17 қарашадағы № 230-VIII ҚРЗ. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2500000230
76. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЦИФРЛЫҚ КОДЕКСІ. Қазақстан Республикасының Кодексі 2026 жылғы 9 қаңтардағы № 255-VIII ҚРЗ. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/K2600000255